Lit, walproinian czy leczenie skojarzone w chorobie dwubiegunowej typu I?

John R. Geddes i wsp – Lithium plus valproate combination therapy versus monotherapy for relapse prevention in bipolar I disorder (BALANCE): a randomised open-label trial LINK: Lancet 2010;375:385

Choroba dwubiegunowa jest jedną z najistotniejszych przyczyn niepełnosprawności osób między 15 a 44 rokiem życia w krajach rozwiniętych. Od ponad 4 dekad standardem leczenia podtrzymującego jest węglan litu. Lek ten jest jednak nieskuteczny u części chorych, a podawany w dawkach terapeutycznych charakteryzuje się niekorzystnym profilem działań niepożądanych. Z tego względu, zwłaszcza w USA, coraz częściej stosowane jest leczenie walproinianem sodu, mimo ograniczonej liczby badań porównawczych.

Międzynarodowa grupa badawcza przeprowadziła badanie z randomizacją nad terapią skojarzoną przy użyciu litu i walproinianu, w porównaniu z litem w monoterapii i walproinianem w monoterapii, u 330 pacjentów powyżej 16 roku życia, z chorobą dwubiegunową typu I (BALANCE – Bipolar Affective disorder: Lithium/ANti-Convulsant Evaluation). Pierwszorzędowym punktem końcowym ocenianym w trakcie 24 miesięcy obserwacji była konieczność rozpoczęcia dodatkowej interwencji z powodu nawrotu zaburzeń nastroju.

Do powyższego zdarzenia doszło u 54% osób z grupy leczonej metodą skojarzoną, u 59% osób otrzymujących lit w monoterapii i u 69% osób otrzymujących walproinian w monoterapii. Walproinian znamiennie ustępował pozostałym metodom leczenia, różnica w skuteczności pomiędzy litem w monoterapii a leczeniem skojarzonym była statystycznie nieistotna. To ostatnie okazało się stosunkowo najbezpieczniejsze – ciężkie działania niepożądane wystąpiły u 7 osób w grupie walproinianu, 5 w grupie litu i 4 w grupie leczenia skojarzonego.

Zdaniem autorów, wyniki badania powinny wpłynąć na aktualne wytyczne leczenia choroby dwubiegunowej: walproinian nie powinien byc stosowany jako lek pierwszego rzutu a przy nieskuteczności litu zalecana powinna być terapia skojarzona, a nie zamiana na leczenie walproinianem.

Opracowane na podstawie: Lancet / 30 stycznia 2010
Krzysztof Kurek