Czy obraz kliniczny ostrego zespołu wieńcowego wiąże się z rokowaniem?

Barbara Riegel i wsp – Differences in mortality in acute coronary syndrome symptom clusters LINK: Am Heart J 2010;159:392
W przypadku ostrego zespołu wieńcowego (OZW) objawy są ważnym, wczesnym wskaźnikiem zmuszającym do poszukiwania pomocy medycznej. Wczesna i właściwa identyfikacja objawów OZW pozostaje dużym wyzwaniem zarówno dla pacjentów, jak i dla lekarzy (szczególnie zanim dojdzie do wzrostu markerów świeżej martwicy mięśnia serca). Zdaniem autorów pracy opublikowanej na łamach American Heart Journal identyfikacja określonych grup objawów OZW mogłaby prowadzić do wcześniejszego rozpoznania, szybszej diagnostyki oraz poprawy wyników leczenia.

Podjęto zatem próbę ustalenia, czy objawy ostrego zespołu wieńcowego są ze sobą powiązane i czy grupy chorych wyodrębnione na podstawie grup objawów różnią się pod kątem charakterystyki, czasu rozpoznania i włączenia leczenia oraz wyników postępowania terapeutycznego. W wieloośrodkowym, randomizowanym badaniu klinicznym wzięło udział 3522 pacjentów z rozpoznaną chorobą wieńcową, których obserwowano przez 2 lata. W czasie obserwacji u 331 chorych (11%) wystąpił incydent ostrego zespołu wieńcowego.

Wyróżniono osiem objawów choroby. Analizowano różnice w charakterystyce, opóźnieniu w leczeniu oraz wynikach leczenia w podgrupach chorych wyróżnionych na podstawie zestawień objawów OZW. Na podstawie analizy objawów OZW zidentyfikowano 4 grupy dominujących objawów: klasyczny ostry zespół wieńcowy (typowy ból w klatce piersiowej) u 34% pacjentów, inne objawy bólowe (ból szyi, gardła, żuchwy, pleców, barków, ramion) u 23%, objawy stresu (duszność, pocenie się, nudności, niestrawność, lęk) u 24% oraz objawy niezdefiniowane (z niską częstością występowania większości typowych objawów OZW) u 19%.

Pacjenci z objawami niezdefiniowanymi byli starsi (p=0,08), natomiast w grupie z innymi objawami bólowymi częściej stwierdzano w wywiadzie dławicę piersiową (p=0,01). Po skorygowaniu o wiek, wywiad dławicy oraz rodzaj OZW, grupa chorych z objawami niezdefiniowanymi charakteryzowała się wyższą śmiertelnością po 2 latach (17%), w porównaniu z pozostałymi 3 grupami chorych (2-5%; p<0,001), choć czas opóźnienia przedszpitalnego nie różnił się istotnie.

Podsumowując, w większości przypadków objawy ostrego zespołu wieńcowego występują w typowych połączeniach, ale najgorsze rokowanie towarzyszy objawom najmniej charakterystycznym.

Opracowane na podstawie: American Heart Journal / marzec 2010
Ewa Kowalik