Historia ludzkości z punktu widzenia epidemiologii

J.M. Gaziano – Fifth phase of the epidemiologic transition. The age of obesity and inactivity LINK: JAMA 2010;303:275
Na losy społeczeństw i cywilizacji można spojrzeć z szerszej perspektywy czasowej, wyróżniając okresy starożytności, średniowiecza, renesansu, aż do czasów dzisiejszych – ery rewolucji informatycznej i globalizacji.

Michael Gaziano w artykule redakcyjnym nas łamach JAMA przedstawia losy społeczeństw z perspektywy epidemiologicznej. Najdłuższy okres to czas epidemii i głodu, trwający do bez mała XIX wieku. Niedożywienie i choroby infekcyjne powodowały, że średnia długość życia wynosiła wówczas około 30 lat. Drugi okres to spadek znaczenia chorób infekcyjnych i poprawa warunków sanitarno-higienicznych wraz z procesami industrializacji – przemiany te następowały pod koniec XIX wieku i na początku wieku dwudziestego. Powstały wówczas warunki sprzyjające ujawnianiu się chorób degeneracyjnych, takich jak nowotwory i choroby układu sercowo-naczyniowego, stanowiących epidemię XX wieku. Faza ta przeszła płynnie w następną, w której po rozpoznaniu czynników ryzyka i nowoczesnych metod leczenia uzyskano spadek zapadalności na choroby układu sercowo-naczyniowego.

Współczesny tryb życia stworzył inne zagrożenia, lawinowo narastające w ostatnich 20 latach. Są to otyłość i brak aktywności fizycznej oraz ich skutki metaboliczne. Zjawiska te zagrożą obserwowanemu wydłużaniu przewidywanego okresu życia i pogorszą jakość życia u jego schyłku. W latach 1960-62 w USA nadwagę stwierdzano u 31,6% osób dorosłych, a otyłość u 13,4%. Obecnie nadwaga dotyczy 35%, a otyłość 33% populacji dorosłych. Otyłość powoduje więcej schorzeń o charakterze przewlekłym i bardziej upośledza jakość życia niż palenie papierosów i nadużywanie alkoholu, pochłaniając 10% wydatków przeznaczonych na ochronę zdrowia. Problem obejmuje także młodsze pokolenia. U dzieci w wieku szkolnym i nastolatków częstość występowania otyłości, definiowanej jako masa ciała powyżej 95 percentyla szacuje się na 17%.

Zapobieganie otyłości staje się wymogiem chwili, w innym wypadku czeka nas epidemia chorób metabolicznych, ponowny wzrost zapadalności na choroby układu sercowo-naczyniowego i skrócenie przeciętnego okresu życia.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2010-01-20

Dodaj komentarz