Kto i dlaczego pomija dawki insuliny?

K. Weinger i E.A. Beverly – Barriers to achieving glycemic targets: who omits insulin and why? LINK: Diabetes Care 2010;33:450
W komentarzu redakcyjnym na łamach Diabetes Care poruszono ważny z praktycznego punktu widzenia problem niepełnego przestrzegania przez pacjentów zasad insulinoterapii. Zarówno pacjenci z cukrzycą typu 1 jak i typu 2 pomijają niektóre dawki insuliny. Skalę tego zjawiska próbowano określić w grupie 502 pacjentów leczących się w USA z powodu cukrzycy typu 1 lub typu 2. W kwestionariuszu aż 57% respondentów przyznało się do pomijania dawek insuliny, a 20% czyniło to regularnie.

Analiza regresji pozwoliła wymienić czynniki zwiększające ryzyko opuszczenia dawki insuliny. Należały do nich starszy wiek, niższy poziom dochodów i edukacji, cukrzyca typu 2, nieprzestrzeganie diety, systemy wielokrotnych wstrzyknięć, konflikt terapii z aktywnością życiową pacjenta oraz uczucie skrępowania związane z koniecznością zrobienia iniekcji.

Powyższe wyniki potwierdzają inne badania, pokazujące, że odsetek prawidłowo przyjętych dawek insuliny wynosił 77% u pacjentów z cukrzycą typu 2 z lepszą kontrolą glikemii i 59% u chorych z gorszą kontrolą metaboliczną. W innym badaniu u chorych na cukrzycę typu 1 pomijanie wstrzyknięć insuliny zgłosiło 30% badanych kobiet, a 8,8% czyniło to relatywnie często.

Brak świadomości tych zjawisk ze strony lekarzy może przyczyniać się do nieuzasadnionego zwiększania dawek insuliny i narażania pacjentów na incydenty hipoglikemii. Wśród przyczyn tego zjawiska wymieniono między innymi zaburzenia depresyjne, których częstość u chorych na cukrzycę jest zwiększona, a jednocześnie stopień ich wykrywania zmniejszony. „Dużą depresję” rozpoznawano u 10-15% chorych na cukrzycę. Należy także rozważyć obecność zaburzeń odżywiania o charakterze bulimii lub anoreksji. U osób płci żeńskiej chorych na cukrzycę typu 1 zaburzenia odżywiania rozpoznawano dwukrotnie częściej w porównaniu z populacją ogólną. Ważnym elementem ograniczania dawek insuliny jest lęk przed hipoglikemią.

Wypracowanie strategii monitorujących i zmniejszających szansę pomijania dawek przez pacjentów wydaje się w tej sytuacji koniecznością, która może wpłynąć na ryzyko rozwoju późnych powikłań hiperglikemii. Przyczynić się do tego może właściwe rozpoznanie towarzyszących cukrzycy zaburzeń psychicznych, edukacja terapeutyczna, lepszy dostęp do opieki medycznej, w tym wyrównywanie różnic społeczno-ekonomicznych, a także łatwiejsze technologie podawania insulin np. powszechne stosowanie penów.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / 2010-02-23

Dodaj komentarz