Połączenie amlodypiny z blokerami układu renina angiotensyna aldosteron optymalnym leczeniem dysfunkcji śródbłonka?

Helmy M. Siragy – Improving vascular function in hypertension: potential benefits of combination therapy with amlodipine and renin-angiotensin-aldosterone system blockers LINK: J Hypertens 2010;28:2
Na łamach Journal of Hypertension ukazała się praca przeglądowa poświęcona wpływowi leków blokujących układ renina-angiotensyna-aldosteron oraz amlodypiny na dysfunkcję śródbłonka. Literatura na ten temat jest bardzo szeroka, a główną tezą prezentowaną w pracy jest synergizm działania obu grup leków w odniesieniu do poprawy funkcji śródbłonka naczyń. Jak wiadomo, nieprawidłowa funkcja śródbłonka jest jednym z elementów obciążających rokowanie u osób z nadciśnieniem, niewydolnością serca, zaburzeniami lipidowymi czy cukrzycą. Mechanizmy związane z dysfunkcją śródbłonka naczyń oraz jej pełne konsekwencje, pomimo obszernej literatury na ten temat, ciągle nie są do końca jasne.

Skuteczność hipotensyjna długodziałających pochodnych dihydropirydyny, inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (iACE) i blokerów receptora dla angiotensyny (ARB) jest ogólnie znana. Dobroczynny wpływ tych leków wydaje się jednak wykraczać poza działanie hipotensyjne. Zwłaszcza wpływ na czynność śródbłonka jest w przypadku tych leków i ich skojarzeń szczególnie silnie wyrażony. Znalazło to odzwierciedlenie kliniczne chociażby w wynikach badań ASCOT i ACCOMPLISH.

W przypadku amlodypiny wpływ na śródbłonek zależy prawdopodobnie od uwalniania tlenku azotu oraz hamowania oksydacji lipoprotein niskiej gęstości. W przypadku iACE oraz ARB głównym mechanizmem jest wtórne zwiększenie działania tlenku azotu. Istnieją doniesienia o synergistycznym działaniu antagonistów wapnia i iACE, polegającym na hamowaniu progresji zmian miażdżycowych, zwiększaniu zależnego od przepływu rozkurczu naczyń, regresji przerostu mięśnia lewej komory oraz redukcji białkomoczu. Autorzy cytują szereg prac, głównie z zastępczymi punktami końcowymi i eksperymentalnych, potwierdzających te dane.

W podsumowaniu pracy autorzy zwracają uwagę, że pomimo działania synergistycznego połączenie amlodypiny z iACE oraz ARB bywa obarczone ryzykiem działań niepożądanych, wśród których wyróżniają zależną od dawki amlodypiny wtórną aktywację układu współczulnego. Z tego powodu dawka amlodypiny w skojarzeniu nie powinna przekraczać 10mg/dobę. Niemniej jednak dysfunkcja śródbłonka jest ważnym elementem zwiększającym ryzyko sercowo-naczyniowe pacjentów. Dlatego każda metoda leczenia wykorzystująca synergistyczny wpływ leków na czynność śródbłonka jest wartościowa i wymaga dokładnej oceny w badaniach z istotnymi klinicznie punktami końcowymi.

Opracowane na podstawie: Journal of Hypertension / 2010-01-28