Teoria ewolucji a patogeneza zaburzenień psychicznych

Randolph M. Nesse – Evolution at 150: time for truly biological śpsychiatry LINK: Br J Psychiatry 2009; 195:471
Przed stu pięćdziesięciu laty zostały opublikowane pierwsze kopie książki „O pochodzeniu gatunków”. Główna idea Darwina – idea naturalnej selekcji, zmieniła nasze spojrzenie na życie i na nas samych. W myśl idei Darwina, jeśli członkowie gatunku z określoną dziedziczną zmiennością mają więcej potomstwa, które przeżyje, cecha ta występuje coraz częściej w kolejnych pokoleniach i gatunek ulega zmianie.

Opisane zjawisko nie tylko tłumaczy pochodzenie różnych gatunków, ale także, co ważniejsze dla medycyny, pochodzenie adaptacji. Naturalna selekcja wyjaśnia, dlaczego ludzkie ciało funkcjonuje tak dobrze.

Obecnie szybko rosną zastosowania ewolucji w medycynie. Na przykładzie schizofrenii i depresji autor komentarza rozważa korzyści z postawienia pytania ewolucyjnego o wrażliwość na występowanie zaburzeń psychicznych. Zastanawia się, dlaczego w ramach selekcji nie zostały wyeliminowane geny odpowiedzialne za wysoce dziedziczną chorobę, jaką jest schizofrenia, tak dramatycznie pogarszającą przystosowanie się do warunków środowiska.

Wydaje się, że wiele genów związanych z występowaniem powszechnych chorób dziedzicznych, w tym schizofrenii, odpowiada za rozwój choroby jedynie wówczas, gdy dojdzie do interakcji z pewnymi nowymi aspektami środowiska, które nie występowały w setkach poprzednich pokoleń.

Pytanie ewolucyjne dotyczące depresji jest natomiast zupełnie inne. Większość osób bowiem nigdy nie doświadcza objawów schizofrenii, ale prawie każdy ma okresy obniżonego nastroju. Czy obniżony nastrój jest zawsze objawem nieprawidłowym, jak na przykład drgawki, czy powstał może jako odpowiedź obronna, podobnie jak kaszel, gorączka czy lęk? Jeśli określony nastrój jest korzystny w pewnych sytuacjach, należy, zdaniem autora komentarza, odkryć jego pochodzenie ewolucyjne i funkcje, zanim podejmie się próbę zrozumienia depresji.

Podsumowując, stawianie pytań ewolucyjnych dotyczących naszej podatności na takie schorzenia jak schizofrenia czy depresja nie daje szybkich odpowiedzi, ale stwarza nowe perspektywy, zasługujące na dalsze badania. Po 150 latach od ogłoszenia teorii Darwina mamy obecnie dobry czas na stawianie pytań ewolucyjnych na temat wszystkich aspektów zaburzeń psychicznych.

Opracowane na podstawie: British Journal of Psychiatry / 2009-12-21

Dodaj komentarz