Tomografia komputerowa: czy korzyści rzeczywiście przewyższają ryzyko?

Rita F. Redberg – Cancer risk and radiation exposure from computed tomographic scans. How can we be sure that the benefits outweight the risks? LINK: Arch Intern Med 2009;169:2049
Czy tomografia komputerowa (TK) jest bombą z opóźnionym zapłonem, pyta Rita F. Redberg, autorka editorialu opublikowanego w Archives of Internal Medicine. Popularność tomografii jest ogromna. W USA, w 2007 roku, na 19500 tomografach znajdujących się w tym kraju wykonano około 72 miliony badań.

Smith-Bindman i wsp. podsumowali dane dotyczące dawek promieniowania, na które eksponowani są pacjenci poddawani najczęstszym badaniom TK w 4 kalifornijskich ośrodkach diagnostycznych. Wyniki były zadziwiające – najniższa i najwyższa dawka emitowana w trakcie tego samego badania różniły się średnio 13-krotnie, a maksymalnie 22-krotnie. Wystarczy wspomnieć, że nawet prawidłowo wykonana tomografia odpowiada pod względem dawki promieniowania 30-442 klasycznym zdjęciom rentgenowskim klatki piersiowej.

Z kalkulacji Smith-Bindman i wsp. wynika między innymi, że 1 na każde 270 kobiet poddawanych angiografii tętnic wieńcowych metodą TK zapadnie z tego powodu na nowotwór złośliwy. Jeszcze bardziej kontrowersyjne wnioski formułują Berrington de Gonzales i wsp., którzy w oparciu o dane osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym obliczyli, że owe 72 miliony badań TK wykonanych w USA w 2007 roku przełożą się na 29 000 nowotworów, których można by uniknąć nie wykonując tomografii. Większość raków pojawi się w po 20-30 latach. Zakładając 50-procentową śmiertelność oznacza to, że amerykańskie badania tomograficzne sprzed 2 lat pociągną za sobą 15 000 ofiar.

Zdaniem autorki komentarza, wzrost częstości wykonywania TK w ostatniej dekadzie był szybszy niż rozwój wiedzy na temat stosunku korzyści do ryzyka tej metody diagnostycznej. Zarówno jakość badań tomograficznych, jak i wskazania do ich wykonania wymagają zatem rewizji.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2009-12-14

Dodaj komentarz