Jak duży wzrost masy ciała powodują dodatkowe kalorie?

Martijn B. Katan, David S. Ludwig – Extra calories cause weight gain but how much LINK: JAMA 2010;303:65

Jaki przyrost masy ciała spowodowałoby dodatkowe spożywanie ciastka czekoladowego codziennie przez całe życie? Zakładając, że 1 funt (454 gramy) tkanki tłuszczowej zawiera 3,5 tys. kcal, można obliczyć, że zjadanie codziennie ciastka o zawartości 60 kilokalorii spowodowałoby wzrost masy ciała o 0,2 kg miesięcznie, a w konsekwencji o 2,7 kg rocznie, 27 kg w ciągu dekady i znacznie więcej w ciągu życia. (Na szczęście) tak się nie dzieje.

Wyjaśnienie można znaleźć na łamach Journal of the American Medical Association – w artykule interesującym dla wszystkich łasuchów. Omówiono w nim fizjologię przyrostu i spadku masy ciała oraz podjęto próbę oszacowania ograniczenia kalorycznego koniecznego dla uniknięcia nadwagi i otyłości. Masa ciała pozostaje stabilna tak długo, jak długo ilość przyjmowanych kalorii równa się liczbie kalorii zużywanych podczas aktywności fizycznej oraz procesów metabolicznych. Nadmiar kalorii zużywany jest do tworzenia nowej tkanki, jednak wzrost masy ciała nie trwa w nieskończoność.

W badaniach eksperymentalnych wykazano, że wzrasta wówczas także zużycie kalorii związane z kosztami energetycznymi utrzymania nowoutworzonej tkanki i masa ciała ustala się na nowym, stabilnym poziomie. W pierwszym badaniu NHANES (National Health and Nutrition Examination Survey), przeprowadzonym w populacji amerykańskiej we wczesnych latach siedemdziesiątych stwierdzono, że u kobiet w wieku 20-29 średni wskaźnik masy ciała (body mass index, BMI) wyniósł 23. Natomiast wskaźnik masy ciała oceniany w czwartym badaniu NHANES w latach 1999-2002 w populacji kobiet w wieku 50-59 lat wzrósł do średnio 29, co świadczy o przyroście masy ciała o około 16 kg w ciągu 28 lat.

Jak duży nadmiar kalorii potrzebny jest do takiego wzrostu wagi? Stworzono matematyczny model, który pozwala dokładnie przewidzieć wpływ zmian przyjmowanych kalorii na masę ciała. Zgodnie z tym modelem u młodej dorosłej kobiety wzrost BMI z 23 do 29 jest spowodowany przyjmowaniem dodatkowych 370 kcal dziennie przez 30 lat. Dla rozwoju otyłości konieczne są większe skumulowane zmiany stylu życia. Przyjmując jako wyjściową wartość BMI 25 w wieku 25 lat, aby w wieku 50-59 lat osiągnąć BMI 35, wzrost spożywanych kalorii i/lub spadek aktywności fizycznej musi wynosić 680 kcal/dziennie.

Warto wiedzieć, że (niestety) małe zmiany stylu życia mają niewielki wpływ na prewencję otyłości. Dodatkowy spacer (ok. 1 mili) zużywa taką ilość energii, jaka zawarta jest w małym ciasteczku (60 kcal). Skuteczne, z punktu widzenia zdrowia publicznego, metody zapobiegania otyłości wymagają zatem fundamentalnych zmian dostarczanego jedzenia oraz infrastruktury socjalnej. Na poziomie społecznym zmiany te zależą od surowych regulacji prawnych w przemyśle spożywczym, zmian polityki rolnej oraz inwestycji rządowych, mających na celu promocję aktywności fizycznej.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2010-01-06

Dodaj komentarz