Białko C-reaktywne – czynnik ryzyka czy marker ryzyka sercowo-naczyniowego

The Emerging Risk Factors Collaboration – C-reactive protein concentration and risk of coronary heart disease, stroke, and mortality: an individual participant meta-analysis LINK: Lancet 2010;375:132
Na łamach the Lancet przedstawiono wyniki meta-analizy indywidualnych danych 160 309 osób bez choroby układu naczyniowego uczestniczących w 54 długoterminowych prospektywnych badaniach klinicznych (1,3 miliona osobo-lat ryzyka, 27 769 incydentów). We wcześniejszej meta-analizie potwierdzono związek pomiędzy podwyższonymi poziomami CRP a ryzykiem choroby wieńcowej (względne ryzyko 1.6; 95% CI 1.5 – 1.7).

Zespół The Emerging Risk Factors Collaboration wykazał log-liniową zależność pomiędzy CRP a ryzykiem choroby niedokrwiennej serca i co istotne pomiędzy CRP a występowaniem zgonów nie spowodowanych chorobami układu naczyniowego. Wskaźniki ryzyka (RR) wystąpienia choroby wieńcowej, w zależności od rosnących poziomów CRP wyniosły 1,63 po wyjściowej korekcie wyłącznie względem płci i wieku oraz 1,37 po skorygowaniu względem konwencjonalnych czynników ryzyka. Odpowiednie RR wyniosły 1,44 oraz 1,27 dla udarów niedokrwiennych; 1,71 i 1,55 dla zgonów sercowo-naczyniowych; oraz 1,55 i 1,54 dla zgonów nie spowodowanych chorobami układu naczyniowego. Wykluczenie z analizowanych populacji osób palących nie miało istotnego wpływu na poziom ryzyka związany z wysokimi stężeniami CRP. Uwzględnienie w modelu poziomów fibrynogenu zmniejszyło wartość RR, który np. dla choroby wieńcowej wyniósł 1,23.

Co interesujące, poziom CRP stanowił czynnik ryzyka wystąpienia zgonów nowotworowych oraz zgonów nie spowodowanych chorobami układu naczyniowego i nowotworami, np. z powodu chorób dróg oddechowych. Wykazano nawet zależność pomiędzy poziomami CRP a zgonami z przyczyn zewnętrznych(urazy/samobójstwa/przemoc).

Nie wiadomo jak interpretować tak powszechną zależności pomiędzy poziomami CRP a różnymi chorobami. W przypadku choroby wieńcowej relacja ta w dużym stopniu zależna jest od konwencjonalnych czynników ryzyka i innych markerów zapalenia. Z tego powodu nie wydaje się, aby stężenie CRP było czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego o charakterze przyczynowym.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2010-01-09

Dodaj komentarz