Ryzyko depresji i zaburzeń poznawczych w wieku podeszłym-co nowego

W.D. Taylor – Risk for depression and cognitive deterioration in older individuals: the important role of past and present environmental influences LINK: Am J Psychiatry 2009;166:1312
Komentarz redakcyjny na łamach American Journal of Psychiatry Warren D. Taylor poświęcił czynnikom ryzyka depresji i zaburzeń poznawczych u osób w wieku podeszłym. Problem staje się palący, ze względu na proces starzenia się społeczeństwa oraz na fakt, że czynniki ryzyka depresji wydają się kumulować w tej grupie wiekowej. Na obecnym etapie wiedzy nie można jednak jednoznacznie wytypować tych, u których w przyszłości rozwinie się depresja, a więc nie można podjąć działań profilaktycznych.

Jedno z badań prezentowanych w tym samym numerze pisma stara się przełamać ten impas. Lynnes i wsp. wykazali, że u osób starszych kombinacja trzech czynników: przebytego epizodu depresji, aktualne objawy o charakterze subdepresyjnym oraz niepełnosprawność, opisuje badanych o dużym ryzyku wystąpienia depresji w ciągu najbliższego roku. Leczenie profilaktyczne lekami przeciwdepresyjnymi lub interwencja psychoterapeutyczna mogą wówczas zapobiec rozwojowi pełnoobjawowego epizodu depresyjnego, przy korzystnym współczynniku NNT (osób, które należy poddać leczeniu) wynoszącemu 5:1. W ten sposób zmniejsza się konsekwencje psychologiczne, jak również niekorzystny wpływ depresji na przebieg współistniejących schorzeń somatycznych.

Inna strona starzenia się to upośledzenie funkcji poznawczych, kojarzące się zresztą z zaburzeniami depresyjnymi. Peavy i wsp. wykazali, że stres doświadczany przez osoby w wieku podeszłym sprzyja pogłębieniu łagodnych zaburzeń poznawczych. W innych badaniach podkreśla się wpływ ukształtowania reakcji na trudne sytuacje życiowe w okresie dzieciństwa, na ryzyko wystąpienia zaburzeń otępiennych i depresyjnych u osób w wieku podeszłym. Wiadomo, że zdarzenia te kształtują, m.in. biologiczne zasady funkcjonowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.

Pokazane modele kształtowania się zaburzeń neuropsychiatrycznych u starszych osób mogą stanowić podstawę sformułowania działań profilaktycznych, zapobiegających ich wystąpieniu.

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / 2009-12-04