Objawy dławicowe a śmiertelność u starszych kobiet z chorobą niedokrwienną serca

Janneke Berecki-Gisolf i wsp – Angina Symptoms Are Associated With Mortality in Older Women With Ischemic Heart Disease LINK: Circulation 2009;120:2330
U kobiet częściej niż u mężczyzn występują dolegliwości dławicowe, rzadziej natomiast objawem choroby wieńcowej jest zawał serca (rozpoznany lub nierozpoznany). W porównaniu z mężczyznami kobiety z chorobą niedokrwienną serca (IHD) mają niższy próg bólu i częstsze dolegliwości w trakcie codziennych aktywności. Występowanie dolegliwości dławicowych wiąże się u nich z niższym niż u mężczyzn ryzykiem zawału serca i zgonu. Należy jednak pamiętać, że dolegliwości dławicowe u kobiet nie oznaczają łagodnego rozpoznania – nawet dolegliwości w klatce piersiowej występujące przy braku istotnych zwężeń w tętnicach wieńcowych wiążą się z niekorzystnym rokowaniem sercowo-naczyniowym. Poza różnicami biologicznymi istotne znaczenie mają różnice w postępowaniu u mężczyzn i kobiet – kobiety rzadziej kierowane są na badania diagnostyczne i zabiegi rewaskularyzacji.

Celem badania opublikowanego na łamach Circulation była ocena zależności pomiędzy dolegliwościami wieńcowymi ocenianymi za pomocą Seattle Angina Questionnaire (SAQ), a śmiertelnością u starszych kobiet. Grupę badaną stanowiło 873 uczestniczek Australian Longitudinal Study on Women’s Health, w wieku 77 do 83 lat. Kwestionariusz SAQ wykorzystano do oceny spowodowanego przez dolegliwości dławicowe ograniczenia aktywności fizycznej, częstości występowania i stabilności dolegliwości bólowych oraz percepcji choroby.

W trakcie 4.5-letniej obserwacji zmarło 165 (19%) kobiet. Łagodne, umiarkowane i duże ograniczenie aktywności fizycznej okazało się być związane z rosnącym ryzykiem zgonu (wskaźnik hazardu odpowiednio 1.1, 1.9, oraz 3.4 ; P<0.001). W podobny sposób ze śmiertelnością wiązała się częstość występowania dolegliwości dławicowych – ze wskaźnikami hazardu 1.2, 1.2, oraz 4.8 dla rosnącej częstości bólów wieńcowych (P<0.001). W analizie wieloczynnikowej istotnymi predykatorami zgonów okazały się wiek (wskaźnik hazardu 1.1, 95% CI 1.0 do 1.2), choroby płuc (wskaźnik hazardu 1.6, 95% CI 1.2 do 2.3), oraz nerek (wskaźnik hazardu 1.7, 95% CI 1.1 do 2.5). W modelu obejmującym wyżej wymienione predyktory kliniczne i punktację SAQ, ta ostatnia zachowała istotną statystycznie wartość predykcyjną dla przewidywania zgonów.

Ankieta SAQ – Seattle Angina Questionnaire jest zatem użytecznym narzędziem, mogącym z powodzeniem służyć do oceny ryzyka u starszych kobiet z bólami dławicowymi.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2009-12-0