Nietradycyjne czynniki ryzyka w chorobie wieńcowej – rekomendacje U.S. Preventive Services Task Force

U.S. Preventive Services Task Force – Using Nontraditional Risk Factors in Coronary Heart Disease Risk Assessment: U.S. Preventive Services Task Force Recommendation Statement LINK: Ann Intern Med 2009;151:474
Kalkulatory oceny ryzyka stanowią kluczowe narzędzie w leczeniu chorych z grupy ryzyka choroby wieńcowej. Jednym z nich jest kalkulator oparty na modelu Framingham. Osoby uzyskujące niską punktację w skali Framingham (<10%) nie odnoszą korzyści z agresywnej modyfikacji czynników ryzyka, odnoszą ją natomiast osoby z punktacją Framingham > 20%. Problemem pozostaje postępowanie z chorymi ryzyka pośredniego, czyli bezobjawowymi mężczyznami i kobietami, bez wywiadu choroby wieńcowej i cukrzycy, mieszczącymi się w kategorii 10%-20% 10-letniego ryzyka, ocenianego na podstawie tradycyjnych czynników ryzyka. Do kategorii tej należy około 31% bezobjawowych Amerykanów i 7% bezobjawowych Amerykanek w wieku 40 do 79 lat. Brak jest danych i powszechnej zgody co do sposobu postępowania z tą grupą chorych.

Na łamach Annals of Internal Medicine ukazał się raport U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF), poświęcony możliwości wykorzystania nietradycyjnych wskaźników ryzyka choroby wieńcowej do reklasyfikacji tych chorych do grup niskiego lub wysokiego ryzyka. Do analizowanych wskaźników autorzy raportu włączyli wysokiej czułości pomiary białka C reaktywnego (hs-CRP), wskaźnik kostka-ramię (ABI), liczbę leukocytów, poziom glikemii na czczo, choroby przyzębia, grubość błony wewnętrznej-środkowej (IMT), indeks zwapnień tętnic wieńcowych (CAC) w tomografii komputerowej, poziom homocysteiny i lipoproteiny a.

Krytyczna ocena piśmiennictwa pozwoliła stwierdzić, że do reklasyfikacji w ograniczonym zakresie mogą służyć tylko wyniki oznaczeń hs-CRP i ABI. Przesiewowe oznaczanie hs-CRP pozwoliłoby reklasyfikować około 11% mężczyzn grupy wysokiego ryzyka oraz około 12% mężczyzn do grupy niskiego ryzyka. Dane dotyczące użyteczności ABI w reklasyfikacji mężczyzn pośredniego ryzyka są niejednoznaczne, sugerują natomiast możliwość reklasyfikacji z grupy pośredniego do dużego ryzyka około 10% kobiet.

Brak jest wystarczających dowodów na wpływ przesiewowego oznaczania nietradycyjnych czynników ryzyka na zmniejszenie ilości zdarzeń i zgonów wieńcowych. Potencjalne szkody wynikające z ich nieuzasadnionego stosowania obejmują przyjmowanie leków przez całe życie, bez dowodów na ich skuteczność, ale przy ponoszeniu kosztów leczenia i zagrożeniu objawami niepożądanymi. Należy również pamiętać o innym ważnym argumencie – ocena nietradycyjnych czynników ryzyka wymaga poświęcenia dodatkowego czasu i wysiłku, którego może zabraknąć na interwencje o potwierdzonej skuteczności.

USPSTF konkluduje zatem, ze obecny stan wiedzy nie pozwala oszacować korzyści i ryzyka włączenia nietradycyjnych czynników ryzyka do rutynowej oceny ryzyka u osób bezobjawowych.

Opracowane na podstawie: Annals of Internal Medicine / 2009-10-06