Jakie klasy leków wpływają na upadki u osób starszych – metaanaliza

John C. Woolcott, i wsp. – Meta-analysis of the Impact of 9 Medication Classes on Falls in Elderly Persons LINK: Arch Intern Med 2009;169:1952
Upadki u osób starszych są istotnym, a jednocześnie wciąż niedocenianym problemem zdrowia publicznego. Upadki i ich powikłania stanowią piątą pod względem częstości przyczynę zgonów w krajach rozwiniętych. Ponad 30% osób powyżej 65 roku życia upada przynajmniej raz w roku. Co więcej, upadki są pierwotną przyczyną 85% wszystkich przyjęć do szpitali związanych z urazami a roczne koszty upadków i związanych z nimi powikłań szacowane są w miliardach dolarów.

Celem przedstawionej pracy była metaanaliza badań oceniających związek pomiędzy przyjmowaniem poszczególnych klas leków a upadkami u osób powyżej 60 roku życia. Włączono do niej badania opublikowane od kwietnia 1996 roku do sierpnia 2007 roku i znajdujące się w bazach EBM, CINAHL, EMBASE oraz MEDLINE. Dzięki zastosowaniu metody bayesowskiej do analizy włączono dane z lat wcześniejszych (1966-1996) pochodzące z metaanalizy Leipziga i wsp.

22 prace spełniały kryteria włączenia do badania. Ogółem w metaanalizie przeprowadzonej dla dziewięciu klas leków uwzględniono dane dotyczące 79 081 pacjentów. Dla analizowanych klas leków ilorazy szans w analizie bayesowskiej wyniosły odpowiednio: 1,24 (95% CrI 1,01-1,5) dla leków przeciwnadciśnieniowych; 1,07 (95% CrI 1,01-1,14) dla leków moczopędnych; 1,01 (95% CrI 0,86-1,17) dla beta-adrenolityków; 1,47 (95% CrI 1,35-1,62) dla leków uspokajających i nasennych; 1,59 (95% CrI 1,37-1,83) dla leków przeciwdepresyjnych; 1,57 (95% CrI 1,43-1,72) dla benzodiazepin oraz 1,21 (95% CrI 1,01-1,44) dla leków niesteroidowych przeciwzapalnych. Stratyfikacja badań ze względu na miejsce przebywania osób biorących udział w badaniu (dom opieki lub inne), odsetek upadków powyżej 35%, średni wiek chorych powyżej 75 roku życia, badania prospektywne i retrospektywne oraz projekt badań, miała niewielki wpływ na uzyskane wyniki.

Podsumowując, autorzy metaanalizy potwierdzili, że stosowanie leków uspokajających i nasennych, przeciwdepresyjnych oraz benzodiazepin wiąże się z większym ryzykiem upadków u osób starszych.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2009-11-21