Zaburzenia nastroju w okresie połogu: postęp w zakresie genetyki i paradygmaty terapii

Susan Hatters Friedman – Postpartum Mood Disorders: Genetic Progress and Treatment Paradigms LINK: Am J Psychiatry 2009;166:1201
Zaburzenia nastroju występują często w czasie ciąży i w okresie połogu. Smutek poporodowy („postpartum blues”)- przejsciowe obniżenie nastroju obserwuje się u nawet 80% kobiet. Depresja popołogowa zdarza się u jednej na siedem kobiet (10%-20%). Rzadziej występująca psychoza popołogowa rejestrowana jest u 0,1%-0,2% kobiet w populacji ogólnej. U pacjentek z chorobą afektywną dwubiegunową częstość występowania psychozy lub depresji w okresie połogu znacznie wzrasta.

Autorka komentarza zamieszczonego w American Journal of Psychiatry odnosi się do dwóch artykułów dotyczących zaburzeń nastroju w okresie połogu, które ukazały się w tym samym wydaniu czasopisma. W pierwszym z nich Mahon i wsp. przeprowadzili badanie genetyczne, w poszukiwaniu obszarów DNA zawierających geny predysponujące kobiety do zaburzeń nastroju w okresie połogu. Wykorzystując zjawisko polimorfizmu pojedynczych nukleotydów dokonali następnie mapowania genetycznego dla zbadania poszczególnych genów w tych obszarach. W grupie poddanej analizie znalazły się zarówno kobiety z wyjściowymi ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi (62,6%), jak również pacjentki z chorobą afektywną dwubiegunową (26,9%) oraz z innymi zaburzeniami nastroju. Stwierdzono istotny związek pomiędzy genem HMCN1 oraz prawdopodobny związek pomiędzy genem METTL13 a zaburzeniami nastroju w okresie połogowym. Pierwszy z wymienionych genów koduje miejsce wiązania receptora dla estrogenów, drugi natomiast jest związany z aktywnością metyltransferazy, pełniącej rolę w transkrypcji genów indukowanych poprzez receptory estrogenowe. Zdaniem autorów, wyniki pracy świadczą o wpływie zmian hormonalnych w organizmie kobiety na zmiany nastroju w połogu.

Kolejny komentowany artykuł Sharmy i wsp. skupia się na problemie, któremu poświęcono do tej pory niewiele uwagi, tj. zaburzeniom nastroju w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej w okresie połogu. W retrospektywnym badaniu wykazano, że jedna trzecia kobiet z chorobą afektywną dwubiegunową doświadcza zaburzeń nastroju w połogu. Ze względów przede wszystkim etycznych przeprowadzono dotychczas niewiele badań poświęconych leczeniu i zapobieganiu chorobie afektywnej dwubiegunowej w okresie połogu. Autorzy artykułu zwracają uwagę na brak odpowiedniej kategorii, według klasyfikacji DSM-IV, dla rozpoznania popołogowej hipomanii i psychozy.

Obydwa cytowane artykuły przypominają o konieczności dalszych badań dotyczących profilaktyki i leczenia zaburzeń depresyjnych i psychotycznych w czasie połogu. Autorka komentarza podkreśla, że leczenie zaburzeń nastroju w tym okresie musi równoważyć związane ze stosowaniem leków ryzyko dla zdrowia matki i dziecka oraz ryzyko nieleczenia choroby psychicznej. Ponieważ badania przesiewowe w kierunku zaburzeń depresyjnych w połogu przeprowadzane są częściej w oddziałach ginekologicznych lub pediatrycznych niż w oddziałach psychiatrycznych, ważną rolę odgrywa współpraca pomiędzy specjalistami z wymienionych dziedzin.

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / 2009-11-03

Dodaj komentarz