Migrena a choroby układu sercowo-naczyniowego: systematyczny przegląd badań i meta-analiza

Markus Schurks i wsp – Migraine and cardiovascular disease: systematic review and meta-analysis LINK: BMJ 2009;339:b3914 (dostępny pełen tekst)
Migrenowe bole głowy występują u około 10-20% osób dorosłych, czterokrotnie częściej u kobiet. Patofizjologia migreny nie została w pełni poznana – uznaje się ją za dziedziczną chorobę mózgu, w której istotną rolę odgrywają mechanizmy naczyniowe.

W badaniach populacyjnych i klinicznych, w których wzięło udział łącznie 210 tysięcy chorych, wykazano związek pomiędzy występowaniem migreny a udarami niedokrwiennymi mózgu, przy czym wyniki nowszych badań sugerowały, że ryzyko udaru ograniczone jest do przypadków migreny z aurą. Coraz więcej badań wskazywało również na związek pomiędzy migreną a incydentami sercowo-naczyniowymi – zawałami serca i zgonami.

Na łamach British Medical Journal opublikowano wyniki systematycznego przeglądu i meta-analizy badań poświęconych występowaniu zależności pomiędzy migreną a chorobami układu sercowo-naczyniowego. Oceniano także czynniki potencjalnie modyfikujące tę zależność, w tym aurę migrenową, płeć, wiek oraz stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.

Zebrane dane (9 badań) potwierdziły związek pomiędzy migreną a udarami niedokrwiennymi (względne ryzyko 1.73, 95% CI 1.31 – 2.29), wykazując dodatkowo większe ryzyko u chorych z aurą (2.16, 1.53 – 3.03) niż bez aury (1.23, NS). Ryzyko było większe u kobiet (2.08, 1.13 – 3.84) niż u mężczyzn (1.37, 0.89 – 2.11), zwiększały je również wiek < 45 lat, palenie papierosów i doustna antykoncepcja.

Meta-analiza 8 badań oceniających związek pomiędzy migreną a zawałami serca oraz 5 badań oceniających związek pomiędzy migreną a zgonami sercowo-naczyniowymi nie wykazała wzrostu ryzyka (ilorazy szans odpowiednio 1.12, NS oraz 1.03, NS), choć w jedynym badaniu oceniającym zależność pomiędzy zawałami serca i zgonami sercowo-naczyniowymi a migreną z aurą, wykazano dwukrotny wzrost ryzyka.

Podsumowując, migrena zwiększa istotnie ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu tylko jeżeli poprzedza ją aura. Nie potwierdzono zależności pomiędzy migreną a incydentami kardiologicznymi, jednak liczba badań poświęconych temu problemowi jest zbyt mała, by wiarygodnie ocenić wpływ czynników modyfikujących tę relację (takich jak aura).

Opracowane na podstawie: BMJ / 2009-10-31