Wysokie dawki statyn a kombinacja leków obniżających poziom lipidów – przegląd systematyczny

Mukul Sharma i wsp – Systematic Review: Comparative Effectiveness and Harms of Combination Therapy and Monotherapy for Dyslipidemia LINK: Ann Intern Med 2009;151:622
W międzynarodowych zaleceniach poświęconych leczeniu hypolipemizującemu szczegółowo wymienia się progi terapeutyczne i rekomenduje agresywną terapię u chorych z grup wysokiego ryzyka. Zalecenia te udaje się jednak realizować u mniej niż jednej trzeciej chorych. Istnieje zatem ogromne zapotrzebowanie na praktyczne skuteczne strategie leczenia obniżającego poziom lipidów. Wśród istniejących obecnie możliwości leczenia chorych wymagających intensywnej terapii wymienia się stosowanie wysokich dawek statyn w monoterapii lub stosowanie ich dawek średnich, w kombinacji z lekami hipolipemizujacymi z innych klas terapeutycznych (ezetymib, niacyna, leki wiążące kwasy tłuszczowe, fibraty, oraz_omega-3 kwasy tłuszczowe.

Na łamach Annals of Internal Medicine przedstawiono podsumowanie przeglądu piśmiennictwa poświęconego porównaniu wyżej wymienionych strategii terapeutycznych, zamówionego przez Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ). Badacze poszukiwali odpowiedzi na 2 podstawowe pytania: jakie są odległe korzyści i częstość występowania poważnych incydentów sercowo-naczyniowych w przypadku podawania kombinacji leków, w porównaniu z monoterapią wyższą dawką statyny oraz czy stosowane schematy leczenia różnią się osiągniętymi poziomami docelowych wartości cholesterolu LDL, objawami niepożądanymi, tolerancją i przestrzeganiem zaleceń?

W bazach danych MEDLINE (1966 do 2009), EMBASE (1980 do 2009), oraz Cochrane Library zidentyfikowano 102 badania spełniające kryteria włączenia do analizy. Prace obejmowały zwykle krótki okres obserwacji, miały zastępcze punkty końcowe i obejmowały grupy chorych niejednorodne pod względem ryzyka choroby wieńcowej. W bardzo niewielu oceniano kombinacje leków innych niż statyna-ezetymib.

Badania o niskiej mocy naukowej, w których porównywano statynę i ezetymib (2 badania; n=439) oraz statynę i fibrat (1 badanie; n=166) u chorych wysokiego ryzyka nie wykazały przewagi kombinacji leków nad monoterapią wysokimi dawkami statyn, w odniesieniu do redukcji śmiertelności. W żadnym ze 102 analizowanych badań nie porównywano wpływu kombinacji leków i monoterapii na występowanie zawałów serca, udarów lub liczby zabiegów rewaskularyzacji. W dwóch pracach z zatosowaniem statyn-ezetymibu (n=295) wykazano skuteczniejsze działanie hipolipemizujące kombinacji leków (większy odsetek chorych osiągających zakładane docelowe wartości cholesterolu. W badaniach prowadzonych na chorych niższego ryzyka nie wykazano różnic w śmiertelności. Ograniczone dane sugerowały brak różnic w klinicznych punktach końcowych pomiędzy kombinacjami leków a monoterapią wysoką dawką statyn. Dowody o bardzo niskiej jakości naukowej wskazały na przewagę kombinacji statyny z ezetymibem w osiąganiu docelowych wartości cholesterolu LDL.

A zatem, zdaniem autorów raportu, dostępne dane nie są wystarczające, aby na ich podstawie podejmować zasadnicze decyzje dotyczące stosowania kombinacji leków. Przewaga tych ostatnich nad monoterapią statynami nie została udowodniona i przed przeprowadzeniem badań, które pozwolą ocenić możliwe koszty i ryzyko związane z ich stosowaniem nie można powszechnie zalecać stosowania połączeń lekowych.

Opracowane na podstawie: Annals of Internal Medicine / 2009-11-03