Korzyści płynące z zakazu palenia w miejscach publicznych

Steven A. Schroeder – Public smoking bans are good for the heart LINK: J Am Coll of Cardiol 2009;54:1256
W Journal of The American College of Cardiology (JACC) ukazał się komentarz Dr Schroedera poświęcony wpływowi zakazu palenia w miejscach publicznych na zdrowie.

W ostatnich 50 latach w USA bardzo istotnie zmniejszyły się standaryzowane wskaźniki umieralności z powodu chorób sercowo-naczyniowych, z 587/100000 osób do 211/100000 osób. Szacuje się, że osiągnięto to w 25% dzięki obniżeniu liczby nowych zachorowań, a w 75% poprzez zmniejszenie ryzyka zgonu u osób z chorobami sercowo-naczyniowymi. Ograniczenie palenia papierosów ma tu istotne znaczenie, zarówno w prewencji pierwotnej jak i we wtórnej.

Pomiędzy rokiem 1955 a 2007 udało się zredukować liczbę osób palących o około 50%. Wg danych na 2007 rok odsetek palaczy w USA wśród dorosłych wynosi 19,8%. Palenie aktywne ma niekorzystny wpływ na układ krążenia ale coraz więcej danych wskazuje na niemal porównywalną szkodliwość palenia biernego. Bierna ekspozycja na dym papierosowy, nawet w bardzo małych dawkach, wpływa niekorzystnie na śródbłonek, płytki krwi, lipoproteiny, parametry zapalne, stres oksydacyjny i wiele innych mechanizmów.

Schroeder przytacza w tym kontekście wyniki, opublikowanej w tym samym numerze JACC, meta analizy, w której porównywano częstość występowania zawałów serca przed i po wprowadzeniu zakazu palenia w miejscach publicznych, w wielu krajach europejskich i USA. Okres obserwacji wynosi od 2 miesięcy do 3 lat. Ogólny spadek częstości występowania zawałów serca wynosił około 17% (zakres od 9% do 50%). Większe różnice odnotowano w przypadku dłuższego okresu obserwacji. Spadek zachorowań osiągał wówczas nawet 26% rocznie (od czasu wprowadzenia zakazu).

Pewnym ograniczeniem metaanalizy jest brak możliwości porównania rzeczywistego respektowania tego zakazu w różnych krajach (a im większa populacja badana, tym należy się spodziewać większych dysproporcji w skuteczności wprowadzania w życie tego zakazu). Należy także uwzględnić „naturalny” trend w kierunku zmniejszenia częstości zawałów.

Tym niemniej, w opinii autora komentarza 17% redukcja częstości zawałów ma duże znaczenie i potwierdza zagrożenie związane z paleniem biernym. Zadaniem kardiologów powinno być zatem wykrywanie i zwalczanie ekspozycji na bierne palenie jako czynnika ryzyka, analogicznie jak w przypadku stężenia cholesterolu. Konieczne jest promowanie kampanii przeciw paleniu i popularyzacji wprowadzania zakazów, czy też zwiększania opodatkowania wyrobów tytoniowych. Nie można poprzestać na dotychczasowych osiągnięciach i, wręcz przeciwnie, wykorzystać obecną sytuację do uzyskania jeszcze większego postępu, poprzez dalsze ograniczanie możliwości swobodnego palenia papierosów.

Opracowane na podstawie: Journal of the American College of Cardiology / 2009-09-28