W jakich miesiącach jest najwyższe i najniższe ryzyko zgonu?

Matthew E. Falagas i wsp – Seasonality of mortality: the September phenomenon in Mediterranean countries. CMAJ 2009;181:484 (dostępny pełen tekst)

W badaniach populacyjnych wykazano sezonowe zmiany śmiertelności z różnych przyczyn – szczyt śmiertelności obserwuje się w miesiącach zimowych. Na łamach Canadian Medical Association Journal ukazała się praca autorów greckich, analizująca chorobowość i śmiertelność w 5 krajach basenu Morza Śródziemnego (Cypr, Francja, Grecja, Włochy, Hiszpania), Szwecji, Ameryce Północnej (USA i Kanada), Australii i Nowej Zelandii.

Tak jak w poprzednich pracach wykazano, że najniższe dobowe wskaźniki zgonów notowano późnym latem – w krajach basenu Morza Śródziemnego we wrześniu, w Szwecji i Ameryce Północnej w sierpniu a na półkuli południowej – w Australii – w marcu, w Nowej Zelandii w lutym.

Wśród czynników środowiskowych mających wyjaśnić obserwowaną zmienność autorzy wymienili wahania temperatury otoczenia. Już we wcześniejszych badaniach chłodna pogoda wiązała się z wyższym ryzykiem zgonów spowodowanych przyczynami sercowo-naczyniowymi i zakażeniami dróg oddechowych. Z kolei zbyt wysokie temperatury wiążą się z większym ryzykiem zgonów: sercowo-naczyniowych, z powodu chorób układu oddechowego, zakażeń żołądkowo-jelitowych i z przyczyn zewnętrznych – może to tłumaczyć maksymalny spadek wskaźników śmiertelności w krajach śródziemnomorskich dopiero we wrześniu.

Jednym z mechanizmów potencjalnie odpowiedzialnych za poprawę stanu zdrowia późnym latem jest prawdopodobnie większa ekspozycja na światło słoneczne, która powoduje wzrost syntezy witaminy D mogącej korzystnie wpływać na choroby układu sercowo-naczyniowego, niewydolność nerek i niektóre choroby nowotworowe, autoimmunologiczne i zakażenia, w tym grypę. Istotny udział w spadku liczby zgonów może mieć też sezon urlopowy, wpływający korzystnie na nastrój, zmniejszający poziom stresu i poprawiający ogólne samopoczucie (co, jak wykazano w części analiz, zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe).

Zatem wszyscy czekamy na nadejście kolejnego, słonecznego lecz nie zbyt gorącego lata!

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2009-10-13

 

Dodaj komentarz