Dieta a nadciśnienie tętnicze – liczy się nie tylko spożycie soli

M.R. Weir i Ch. A.M. Anderson – Optimal dietary strategies for reducing incident hypertension LINK: Hypertension 2009;54:698
W patogenezie nadciśnienia tętniczego istotną rolę odgrywa zwiększone spożycie chlorku sodu. Jego nadmierna ilość w płynie zewnątrzkomórkowym i wewnątrzkomórkowo skutkuje nie tylko wzrostem wartości ciśnienia tętniczego, ale również, niezależnie, przerostem mięśnia serca, przebudową ściany naczyń, zwiększającą ich sztywność i powodującą dalszy wzrost ciśnienia tętna.

W komentarzu redakcyjnym opublikowanym na łamach Hypertension omówiono wpływ innych składników diety na wysokość ciśnienia tętniczego krwi. Przykładowo, niedobór potasu w diecie skutkuje wzrostem ekspresji kinazy serynowo-treoninowej (WNK-1), wpływającej na aktywność kanału potasowego i sodowego, co w ostatecznym bilansie zwiększa resorpcję sodu. Z kolei obserwowaną zależność między hiperurykemią a nadciśnieniem tętniczym próbuje się tłumaczyć wpływem tej pierwszej na gospodarkę kwasowo-zasadową. Rolę zaburzeń kwasowo-zasadowych w rozwoju nadciśnienia tętniczego potwierdzają inne badania eksperymentalne. Wykazano, że ze wzrostem ryzyka nadciśnienia tętniczego kojarzą się zmniejszone wydalanie cytrynianów z moczem i zwiększona luka anionowa, będące markerami kwasicy metabolicznej.

Zależność tę potwierdzają prezentowane w tym samym numerze Hypertension, prowadzone na grupie 87 293 pielęgniarek badania obserwacyjne Zhanga i wsp., którzy wykazali, że zwiększona ilość składników diety, powodujących wzrost produkcji netto związków kwasowych w organizmie, sprzyja rozwojowi nadciśnienia tętniczego. Niekorzystny wpływ wywierają na przykład białka zwierzęce – a ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego rośnie wraz ze wzrostem zawartości białek zwierzęcych w diecie, ocenianych w proporcji do spożycia potasu. Tłumaczy to korzystny wpływ zwiększonego spożycia białek pochodzenia roślinnego, warzyw i owoców na prewencję nadciśnienia tętniczego.

Opracowane na podstawie: Hypertension / 2009-10-22