Rzucanie palenia – jak postępować z pacjentem

S. Tonstad – Smoking cessation: how to advise the patient LINK: Heart 2009;95;1635
Na łamach The Heart, w dziale poświęconym edukacji kardiologicznej, ukazał się artykuł o korzyściach i sposobach rzucenia palenia papierosów. Oszacowano, że pozbycie się tego nałogu zmniejsza ryzyko nawrotu objawowych postaci chorób sercowo-naczyniowych i przedwczesnego zgonu o 50%.

Zaprzestanie palenia papierosów przewyższa, w niektórych działaniach, terapię farmakologiczną. Wzrost stężenia cholesterolu HDL obserwowany po zaprzestaniu palenia jest wyższy niż osiągnięty za pomocą terapii statynami lub wzrostem aktywności fizycznej. Rzucenie palenia powoduje ponadto redukcję wartości ciśnienia tętniczego ocenianych w ciągłym ambulatoryjnym pomiarze, spadek częstości rytmu serca o 7-8 uderzeń na minutę, redukcję produkcji oksydowanych LDL.

Po 24 godzinach od zaprzestania palenia obserwuje się zmniejszenie zdolności płytek krwi do agregacji, a także redukcję zjawisk proarytmicznych. Jednakże tylko 30-50% palaczy po zawale serca trwale porzuca nałóg. A zatem chorzy przebywający w szpitalu z powodu świeżego zawału mięśnia serca powinni zawsze otrzymywać poradę, co do konieczności i sposobów zaprzestania palenia papierosów oraz spodziewanych korzyści zdrowotnych.

Pomoc chorym powinna mieć charakter zorganizowany. Kontrole wzmacniające motywację pacjenta powinny być częste. W leczeniu uzależnienia od nikotyny należy łączyć terapię behawioralną z farmakologiczną. W chwili obecnej dostępne są 3 formy terapii farmakologicznej: nikotynowa terapia zastępcza, bupropion, vareniklina. Dwa ostatnie leki oddziałują na ośrodkowy układ nerwowy. Należy wiedzieć, że ich działania uboczne obejmują objawy psychotyczne, depresyjne lub myśli samobójcze i w razie ich wystąpienia rozważyć zaprzestać leczenia.

Okres odstawienia nikotyny kojarzy się z objawami w postaci niepokoju, drażliwości, nieodpartej chęci zapalenia papierosa. Objawy te są szczególnie nasilone wciągu pierwszych dni i stopniowo ustępują do 4 tygodnia. A zatem, jak pisze Tonstad, wielokierunkowe działanie, osadzone w schemacie organizacyjnym, nakierowane na zaprzestanie palenia papierosów, jest niedocenionym i niewykorzystanym postępowaniem w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego.

Opracowane na podstawie: Heart / 2009-10-22