Pierwsze 10 lat Canadian Hypertension Education Programme – wyniki

Finlay A. McAlister i wsp – The impact of the Canadian Hypertension Education Programme in its first decade LINK: Eur Heart J 2009;30:1434
Nie trzeba nikogo przekonywać, że właściwe rozpoznawanie i leczenie nadciśnienia tętniczego ma kluczowe znaczenie dla śmiertelności i chorobowości z powodu chorób układu krążenia. Już od lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia w Kanadzie postrzegano problem rozpoznawania i leczenia nadciśnienia jako ważny dla zdrowia publicznego. Podejmowano próby edukacji zarówno personelu medycznego, jak i populacji ogólnej, mające na celu uwrażliwienie na ten problem. Nie obserwowano jednak efektów tych starań edukacyjnych. Spróbowano więc systemowego podejścia do problemu.

Staraniem członków wielu kanadyjskich towarzystw i organizacji medycznych w późnych latach dziewięćdziesiątych opracowano Canadian Hypertension Education Programme (CHEP), w postaci usystematyzowanych zaleceń, których celem było polepszenie rozpoznawalności nadciśnienia i bardziej efektywnego leczenia tej choroby. Zalecenia CHEP są corocznie modyfikowane w oparciu o najnowsze doniesienia. Zalecenia obejmują 14 elementów, związanych między innymi z pomiarami ciśnienia, rutynowymi badaniami laboratoryjnymi niezbędnymi przy rozpoznaniu i w czasie obserwacji pacjentów, echokardiografią, stylem życia, farmakoterapią i wtórnymi postaciami nadciśnienia.

Co zmieniło się na przestrzeni 10 lat od wprowadzenia CHEP? O 51% wzrosła częstość występowania nadciśnienia tętniczego, co dowodzi znacznego wzrostu rozpoznawalności tej choroby. Również o 51% spadła ilość osób z rozpoznanym, ale nie leczonym nadciśnieniem tętniczym. Wzrosła liczba osób leczonych dwoma lub więcej lekami hipotensyjnymi oraz zmalała liczba pacjentów odstawiających leczenie. Przed wprowadzeniem programu, po 2 latach od rozpoznania nadciśnienia 21% pacjentów regularnie stosowało 2 lub więcej leków hipotensyjnych, a 65% stosowało jakiekolwiek leczenie hipotensyjne. Obecnie odsetki te wynoszą odpowiednio 40% i 79%. Znacząco wzrosła również liczba osób z prawidłową kontrolą ciśnienia podczas leczenia hipotensyjnego – z 13% do 66%.

W efekcie, obecnie obserwuje się spadek śmiertelności sercowo-naczyniowej na poziomie 11% rocznie z powodu niewydolności serca, o 12% rocznie z powodu zawału serca oraz o 11% rocznie z powodu udaru mózgu. Ten trend spadkowy był znacznie mniej wyrażony przed wprowadzeniem programu, analogiczne wartości wynosiły wtedy bowiem odpowiednio 4%, 8% i 3%. Wszystkie cytowane dane mają charakter obserwacyjny, niemniej jednak ich zgodność w różnych aspektach i analogia do efektów tego typu działań obserwowanych w innych krajach pozwalają sądzić, że stwierdzane trendy mają charakter autentyczny. Ich wymowa liczbowa jest oczywista.

Wyzwaniem będzie niewątpliwie utrzymanie tych korzystnych tendencji przez kolejne lata, jak również próby implementacji tego typu programów w innych dziedzinach medycyny.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2009-09-15