Paradoksalny wzrost liczby osób otyłych i spadek śmiertelności sercowo-naczyniowej

Annika Rosengren – Declining cardiovascular mortality and increasing obesity: a paradox LINK: CMAJ 2009;181:127 (dostu0119pny peu0142en tekst)
Na łamach Canadian Medical Association Journal ukazał się komentarz Anniki Rosengren do opublikowanych w tym samym numerze rezultatów pracy Lee i wsp., prezentujących trend wzrostowy dotyczący częstości występowania otyłości, cukrzycy i nadciśnienia w Kanadzie, w latach 1994 – 2005. ‚

Autorka próbuje udzielić odpowiedzi na pytanie, jak tego rodzaju wyniki pogodzić z obserwowanym w Europie Zachodniej i Ameryce Północnej w latach 1970-2000 niemal liniowym spadkiem liczby zgonów wieńcowych. Modele statystyczne sugerują, że 44% do 58% spadku śmiertelności możemy przypisać obserwowanym na poziomie populacyjnym zmianom czynników ryzyka (w szczególności dotyczącym poziomu cholesterolu i palenia papierosów) a 36% do 47% redukcji śmiertelności wynika z lepszego leczenia.

W jednoznacznej sprzeczności z tymi obserwacjami stoi jednak wyraźny, obserwowany również w pracy Lee i wsp., wzrost liczby przypadków otyłości, stanowiącej istotny czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego. Możliwego do przyjęcia wyjaśnienia można udzielić korzystając z wyników 5 przekrojowych badań amerykańskich, poświęconych występowaniu czynników ryzyka. We wszystkich grupach indeksu masy ciała (BMI) wykazano w nich spadek stężenia cholesterolu, a największe redukcje notowano u osób z nadwagą i otyłością. Podobne wyniki przyniosła ocena kohorty szwedzkich 50-latków, w której poziom cholesterolu zmniejszył się w podobnym zakresie u osób z prawidłową wagą ciała, nadwagą i otyłością (w roku 1963 u otyłych Szwedów poziom cholesterolu wynosił 6.51 mmol/L a w roku 2003 5.60 mmol/L).

A zatem, choć otyli mają nadal więcej czynników ryzyka (poza paleniem papierosów) od osób szczupłych, poziom cholesterolu jest znacznie niższy niż w poprzednich latach. Taki spadek wystarczy, aby wytłumaczyć istotną redukcję liczby zgonów. Podsumowując, dotychczas spadek liczby zgonów wieńcowych spowodowany jest w dużym stopniu zmianami w diecie, spożyciem mniejszej ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych i ograniczeniem palenia papierosów. Dane kanadyjskie obrazujące niekorzystne trendy w poziomach czynników ryzyka pozwalają jednak przewidywać szybkie zahamowanie trendu spadkowego w śmiertelności wieńcowej.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2009-08-04