Wysokość nad poziomem morza a wskaźniki zgonów wieńcowych i spowodowanych udarami – wyniki Swiss National Cohort Study Group

David Faeh i wsp – Lower Mortality From Coronary Heart Disease and Stroke at Higher Altitudes in Switzerland LINK: Circulation 2009;120:495
Jednym z czynników środowiskowych mogących wpływać na geograficzną zmienność wskaźników śmiertelności sercowo-naczyniowej jest wysokość miejsca zamieszkania nad poziomem morza. Wyniki badań przyniosły jednak sprzeczne rezultaty. Prace pochodzące z Peru, Centralnej Azji, i Rosji sugerowały rzadsze występowanie nadciśnienia w regionach geograficznych położonych wyżej, z kolei prace z USA, Włoch i Arabii Saudyjskiej przyniosły przeciwny wynik. Badania z USA, Jemenu i Arabii Saudyjskiej sugerowały wyższe ryzyko sercowo-naczyniowe na wyższych wysokościach, przeciwne dane uzyskano w badaniach pochodzących z Grecji.

Interpretacja wspomnianych prac jest więc trudna, tym bardziej że populacje mieszkające na różnych wysokościach różniły się etnicznie oraz częstością występowania behawioralnych czynników ryzyka, takich jak palenie papierosów i otyłość. Większości prac nie prowadzono na populacjach ogólnych i nie uwzględniano zmian miejsca zamieszkania w ciągu życia.

Wielu z tych ograniczeń nie ma badanie szwajcarskie, przedstawione na łamach Circulation. Mieszkańcy tego kraju mieszkają na wysokości od 200 do 2000 m nad poziomem morza, na niewielkim obszarze geograficznym, o podobnej strukturze kulturowej i powszechnym dostępie do opieki zdrowotnej. Pozwoliło to zbadać wskaźniki zgonów wieńcowych i spowodowanych udarami w obserwacji 10-letniej, w relacji do miejsca urodzenia oraz do miejsca zamieszkania w roku 1990. Analizę ograniczono do niemieckojęzycznej części Szwajcarii. Dane dotyczące 1.64 miliona niemieckojęzycznych Szwajcarów (urodzonych w Szwajcarii) dostarczyły 14.5 milionów osobo-lat obserwacji.

Wykazano istotny spadek zgonów wieńcowych (-22% na 1000 m) i udarowych (-12% na 1000 m) wraz ze wzrostem wysokości nad poziomem morza. Zgodnie z wiedzą autorów jest to pierwsze długoterminowe badanie dużej, jednorodnej, reprezentatywnej populacji dowodzące ochronnego wpływu wysokości nad poziomem morza na śmiertelność sercowo-naczyniową. Ich zdaniem jest mało prawdopodobne, aby działanie to było spowodowane różnicami w klasycznych czynnikach sercowo-naczyniowych. Ich źródłem są raczej czynniki związane z różnicami klimatycznymi.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2009-08-08