Inteligencja a całkowite ryzyko zgonu i ryzyko zgonu sercowo-naczyniowego

G. D. Batty i wsp – Does IQ explain socio-economic differentials in total and cardiovascular disease mortality? Comparison with the explanatory power of traditional cardiovascular disease risk factors in the Vietnam Experience Study LINK: Eur Heart J 2009;30:1903 (dostępny pełen tekst)

W wielu badaniach wykazano, że niski status społeczno-ekonomiczny zwiększa całkowite ryzyko zgonu, w tym ryzyko zgonu sercowo-naczyniowego. W analitycznym spojrzeniu na powyższy problem należy doszukiwać się czynnika podstawowego, który w znacznym stopniu tłumaczyłby obserwowaną zależność.

Postuluje się, że taką rolę może odgrywać poziom inteligencji lub szerzej rozumianych funkcji poznawczych. W badaniu Vietnam Experience Study zebrano wystarczającą ilość danych, aby odpowiedzieć na pytanie, czy poziom inteligencji w znacznym stopniu tłumaczy zależność między statusem społeczno- ekonomicznym a śmiertelnością całkowitą i sercowo-naczyniową. W kohorcie 4289 żołnierzy USA uczestniczących w walkach w Wietnamie dysponowano wstępną oceną poziomu inteligencji przed przyjęciem do armii (1964-1971) oraz w wieku średnim (ok. 38 lat), a także zgromadzono odpowiednie dane społeczno-ekonomiczne oraz dotyczące ekspresji tradycyjnych czynników ryzyka. Śmiertelność całkowitą i sercowo-naczyniową oceniono dla lat 1983 – 2000. W analizie czynników społeczno – ekonomicznych brano pod uwagę poziom dochodów w okresie służby w armii, aktualne dochody, prestiż zawodowy, stopień wykształcenia.

Odnotowano 237 zgonów, w tym 62 zgony sercowo-naczyniowe. Jak należało się spodziewać, niski status społeczno – ekonomiczny kojarzył się ze wzrostem ryzyka zgonu, w tym zgonu sercowo-naczyniowego. Spośród czterech elementów statusu społeczno-ekonomicznego na śmiertelność całkowitą najsilniej wpływała aktualna wielkość dochodów a poziom inteligencji w znaczącym stopniu tłumaczył związek między czynnikami społeczno-ekonomicznymi a wskaźnikami śmiertelności. Szacunkowy udział poziomu inteligencji wynosił od 44,6% do 63,4%, przy czym siła oddziaływania wskaźnika inteligencji ocenianego w późniejszym wieku była większa.

Powyższa praca po raz pierwszy ukazuje zatem wpływ poziomu inteligencji na stan zdrowia, stanowiąc uzasadnienie dla opracowania metod prewencji, na poziomie indywidualnym i populacyjnym, które niwelowałyby negatywny wpływ niskiego statusu społeczno-ekonomicznego i mniejszych zdolności poznawczych na stan zdrowia.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2009-08-01