Stosowanie się do zaleceń terapeutycznych i jego znaczenie dla powodzenia terapii

P. Michael Ho, Chris L. Bryson i John S. Rumsfeld – Medication adherence. Its importance in cardiovascular outcomes LINK: Circulation 2009;119:3028
W Circulation warto zwrócić uwagę na obszerną monografię poświęconą zagadnieniu przestrzegania zaleceń dotyczących farmakoterapii u osób z chorobami układu krążenia.

Autorzy definiują to pojęcie, charakteryzują metody jego oceny, szacują częstość niestosowania się do zaleceń terapeutycznych i omawiają przyczyny tego zjawiska, w końcu zarysowują interwencje ograniczające skalę problemu. Z definicji, stosowanie się do zaleceń oznacza przyjmowanie leków zgodnie z zalecanym dawkowaniem i przez zalecany czas. Metody oceny tego zjawiska dzielą się na bezpośrednie (bezpośrednia obserwacja terapii, ocena stężenia leku lub jego metabolitu we krwi, pomiar markerów biologicznych we krwi) i pośrednie (kwestionariusze, dzienniczki, liczenie dawek leku, analiza realizacji recept, ocena odpowiedzi klinicznej).

\Częstość nieprzestrzegania zaleceń jest bardzo wysoka. Przykładowo, w przeprowadzonych badaniach aż co czwarta osoba wypisana ze szpitala po ostrym zawale serca nie zrealizowała recept na leki kardiologiczne w ciągu 7 dni od wypisu. Po 6 miesiącach od koronarografii, której wynik wskazywał na chorobę wieńcową, zalecenie jednoczesnego przyjmowania beta-blokerów, statyn i aspiryny przestrzegało jedynie 21% chorych.

Wyniki oryginalnych badań wskazują na ścisły związek pomiędzy stosowaniem się do zaleceń a efektem zdrowotnym. Przykładowo, nieprzyjmowanie statyn w pierwszym roku po hospitalizacji z powodu zawału wiąże się z 12-25% wzrostem śmiertelności.

Przyczyny nieprzestrzegania zaleceń mogą być związane z charakterystyką pacjenta, typem choroby, rodzajem leczenia, statusem socjo-ekonomicznym lub cechami systemu opieki zdrowotnej. Złożoność przyczyn powoduje, że jednokierunkowe interwencje zmierzające do ograniczenia skali problemu są zwykle nieskuteczne. Niestety, skuteczność działań wielopłaszczyznowych również jest niedostateczna.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2009-06-16