Zastosowanie statyn w gorączce reumatycznej

Ori Ben-Yehuda, Anthony N. DeMaria – Statins in Rheumatic Heart Disease LINK: J Am Coll Cardiol 2009;53:1880
Zgodne z szacunkami WHO na reumatyczną chorobę serca (RHD) cierpi około 15 milionów ludzi. Rocznie notuje się około pół miliona nowych zachorowań na ostrą gorączkę reumatyczną (ARF). Choć w krajach rozwiniętych jest to problem względnie rzadki, migracja powoduje, że spotkać się z nią może każdy kardiolog, niezależnie od miejsca w którym praktykuje.

ARF można teoretycznie zapobiec stosując antybiotyki w infekcjach paciorkowcowych. Brak jest natomiast interwencji o udowodnionej skuteczności, zapobiegających postępującemu uszkodzeniu zastawek po wystąpieniu ARF, za wyjątkiem zapobiegającej nawrotom ARF antybiotykoterapii.

Na łamach Journal of the American College of Cardiology (JACC) przedstawiono wyniki pracy Antonini-Canterin i wsp., sugerującej skuteczność statyn w hamowaniu progresji zmian zastawkowych. W retrospektywnej analizie wyników badań echokardiograficznych wykazali oni zwolnienie tempa rozwoju zwężenia zastawki aortalnej o podłożu reumatycznym, u chorych leczonych statynami vs nie otrzymujących tych leków (wzrost maksymalnej prędkości przepływu przez zastawkę odpowiednio 0.05 ±0.07 m/s/rok vs 0.12 ±0.11 m/s/rok, p<=0.001).

Komentując wyniki pracy, na łamach tego samego numeru JACC, Ori Ben-Yehuda i Anthony N. DeMaria podkreślają jej innowacyjny charakter, zwracając jednocześnie uwagę na ograniczenia. Jakie są naukowe podstawy do zastosowania statyn? Jakie są ograniczenia związane z retrospektywnym charakterem pracy? Czy jej wyniki mogą mieć zastosowanie praktyczne, wobec braku randomizowanych badań poświęconych temu problemowi?

Najnowsze badania wykazały, że progresja RHD nie jest procesem biernym ale uczestniczą w niej procesy zapalne (co potwierdzają wysokie poziomy białka C reaktywnego). Daje to podstawy patofizjologiczne do zastosowania statyn, które uznawane są za leki o działaniu przeciwzapalnym. Należy jednak pamiętać, że plejotropowe działania statyn stały się bodźcem do podjęcia randomizowanych badań w niewydolności serca, zwężeniu zastawki aortalnej ze zwapnieniami, migotaniu przedsionków i osteoporozie. Niemal w każdym przypadku poprzedzała je korzystna praca retrospektywna, podobna do analizy Antonini-Canterin i wsp. W większości przypadków próby randomizowane nie potwierdziły hipotez stawianych na podstawie wyników analiz retrospektywnych.

Decyzja o zastosowaniu statyn jest łatwa u chorych mających inne wskazania do ich przyjmowania, jednak zmiany zastawkowe w przebiegu RHD rozwijają się częściej i postępują szybciej u młodych kobiet, tymczasem statyny są przeciwwskazane w ciąży i u kobiet, które z dużym prawdopodobieństwem mogą w nią zajść. Stosowanie leku potencjalnie toksycznego, o nie potwierdzonej prospektywnie skuteczności wydaje się więc w takich przypadkach (przynajmniej na razie) nieuzasadnione.

Opracowane na podstawie: Journal of the American College of Cardiology / 2009-05-19

 

Dodaj komentarz