Hiperglikemia stresowa – podsumowanie wiedzy

K.Mm Dungan, S.S. Braithwaite i J.Ch. Preiser – Stress hyperglycaemia LINK: Lancet 2009; 373:1798
Na łamach The Lancet ukazał się ważny artykuł porządkujący wiedzę o hiperglikemii stresowej. Można uznać za nią wartości glikemii > 6,9 mmol/l na czczo lub >11,1 mmol/l w pomiarach przygodnych, w sytuacji ostrego schorzenia u chorych bez cukrzycy lub wywołane ostrym schorzeniem pogorszenie wyrównania glikemii u chorych z cukrzycą. Jest to więc odpowiedź organizmu na stres fizyczny, wyrażająca się zwiększoną insulinopornością, glukoneogenezą, lipolizą, aktywacją osi przysadka-nadnercza i układu współczulnego, zwiększonym stężeniem hormonu wzrostu, oraz wzrostem stężenia prozapalnych cytokin (interleukiny 1 i TNF-α). W dalszej kolejności wywołany hiperglikemią stres oksydacyjny powoduje w mechanizmie błędnego koła dalszy wzrost cytokin zapalnych i hormonów stresu, przyczyniając się do niekorzystnego przebiegu choroby podstawowej.

Co ciekawe, gorsze wczesne rokowanie mają chorzy z przejściową stresową hiperglikemią niż chorzy z hiperglikemią towarzyszącą cukrzycy. Nie wiadomo, czy leczenie hiperglikemii stresowej poprawia rokowanie – wyniki badań nie przyniosły jednoznacznej odpowiedzi. W części badań wykazano spadek śmiertelności i powikłań w oddziale intensywnej opieki medycznej pod wpływem intensywnej dożylnej insulinoterapii, jednak w ostatnich pracach zaobserwowano wzrost ilości zgonów wśród pacjentów, u których glikemia wyrównywana była insuliną do wartości prawidłowych.

Dungan, Braithwaite i Preiser proponują przyjąć następujące zasady postępowania w hiperglikemii stresowej. Obniżanie poziomu glukozy do wartości prawidłowych nie jest konieczne, wystarczające jest jego utrzymanie na poziomie < 8 mmol/l. Lekiem bezpiecznym i skutecznym jest ostrożnie podawana insulina. W oddziałach intensywnej terapii preferowany jest wlew dożylny insuliny, a w oddziałach ogólnomedycznych i chirurgicznych podawanie podskórne. Szczegółowa selekcja chorych, u których takie postępowanie przyniesie korzyści będzie przedmiotem dalszych prób klinicznych.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2009-05-23

Dodaj komentarz