Nowa rola farmaceuty szpitalnego – badanie z randomizacją

U. Gillespie – A comprehensive pharmacist intervention to reduce morbidity in patients 80 years or older LINK: Arch Intern Med. 2009;169:894
Na łamach Archives of Internal Medicine ukazała się praca oryginalna oceniająca potencjalne korzyści płynące ze współpracy farmaceuty z działającym w warunkach szpitalnych zespołem leczącym (lekarze i pielęgniarki). Rolą farmaceuty było w niej określenie szeroko rozumianych problemów z prowadzeniem farmakoterapii, dokładna weryfikacja stosowanego leczenia, dawkowania, schematu, przedstawienie tych informacji pacjentowi oraz ścisły kontakt z lekarzem prowadzącym. Ponadto farmaceuta kontaktował się telefonicznie z pacjentem w 2 miesiące po hospitalizacji i, w razie potrzeby, z lekarzem rodzinnym.

Do badania przeprowadzonego w latach 2005/6 randomizowano 400 pacjentów powyżej 80 roku życia, z dwóch oddziałów wewnętrznych szpitala uniwersyteckiego w Uppsali (po 200 do grupy interwencji z aktywną rolą farmaceuty i do grupy kontrolnej prowadzonej tradycyjnie). Obserwacja po wypisie ze szpitala trwała rok.

W trakcie hospitalizacji farmaceuci najczęściej sugerowali odstawienie określonego leku, wprowadzenie nowego, zamianę leku lub jego postaci oraz modyfikację dawkowania. Około 75% sugerowanych przez nich zmian wprowadzono do leczenia.

W rocznej obserwacji interwencja farmaceutów nie wpłynęła na śmiertelność, ale istotnie zredukowała konieczność powtórnych wizyt w szpitalu – o 16% (266 wizyt w grupie interwencji i 316 w grupie kontrolnej). Ilość powtórnych hospitalizacji nie różniła się znacząco (217 vs 223), ale ilość interwencji ograniczonych do oddziału pomocy doraźnej została zredukowana o 45% (49 vs 93). Zaobserwowano 80% spadek interwencji szpitalnych spowodowanych problemami w leczeniu (9 vs 49), do których zaliczono m.in.: przedawkowanie digoksyny, nadmierną terapię hipotensyjną i diuretyczną, nieadekwatną terapię lekami uspakajającymi, suboptymalne leczenie niewydolności serca, cukrzycy, choroby wieńcowej, hiperkaliemię i biegunkę polekową.

Po uwzględnieniu kosztów interwencji, łączne bezpośrednie koszty medyczne po roku były w grupie interwencji o 230$/pacjenta niższe w porównaniu z kontrolą. A zatem zatrudnienie na oddziale szpitalnym farmaceuty nie tylko poprawia jakość opieki szpitalnej ale jednocześnie zmniejsza jej koszt.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2009-05-11