Leki psychotropowe u osób starszych a przyrost masy ciała i jego konsekwencje

S. Kisely i wsp – An epidemiologic study of psychotropic medication and obesity-related chronic illnesses in older psychiatric patients LINK: Can J Psychiatry 2009;54:269 (dostepny pełen tekst)
Dane epidemiologiczne wskazują, że około 1/5 osób dorosłych może w ciągu swojego życia wymagać leczenia psychiatrycznego, tymczasem neuroleptyki, leki przeciwdepresyjne i stabilizujące nastrój mogą powodować przyrost masy ciała, z niekorzystnymi konsekwencjami w postaci cukrzycy i nadciśnienia tętniczego. Wiedza o wpływie poszczególnych leków na wystąpienie tego rodzaju powikłań ma duże znaczenie praktyczne, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.

Na łamach Canadian Journal of Psychiatry ukazała się praca, w której, w oparciu o bazy danych medycznych Nowej Szkocji, analizowano ryzyko wystąpienia cukrzycy i nadciśnienia tętniczego w latach 2001-2003, u osób powyżej 65 roku życia otrzymujących leki psychotropowe. Podstawę badania stanowiło porównanie grupy chorych z rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą, leczonych z powodu zaburzeń psychicznych (grupa badana), z grupą złożoną z osób z zaburzeniami psychicznymi, ale bez cukrzycy i nadciśnienia (grupa kontrolna).

Wykazano, że leczenie olanzapiną wiązało się z ponad 2.5-krotnym zwiększeniem ryzyka wystąpienia cukrzycy, zauważalnym już po pierwszych trzech miesiącach, a w pełni widocznym po 6 miesiącach leczenia. Wzrost ryzyka wystąpienia nadciśnienia tętniczego odnotowano u chorych leczonych olanzapiną, inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny i amitryptyliną (ilorazy szans odpowiednio: 2.28, 1.33 i 1.57). Starsze neuroleptyki i quetiapina nie zwiększały ryzyka wystąpienia nadciśnienia tętniczego.

A zatem, leki psychotropowe powodują u osób w wieku podeszłym powikłania podobne do tych, które już wcześniej zaobserwowano u osób młodszych. Zróżnicowany wpływ poszczególnych leków psychotropowych na występowanie zaburzeń metabolicznych i nadciśnienia tętniczego może mieć znaczenie w praktyce klinicznej. Autorzy podkreślają jednocześnie ograniczenia wynikające z obserwacyjnego charakteru badania oraz zbyt małą liczbę badanych dla analizy niektórych innych przyjmowanych leków.

Opracowane na podstawie: Canadian Journal of Psychiatry / 2009-04-19