Epizody ciężkiej hipoglikemii a ryzyko otępienia u starszych pacjentów z cukrzycą typu 2

Rachel A. Whitmer et al – Hypoglycemic Episodes and Risk of Dementia in Older Patients With Type 2 Diabetes Mellitus LINK: JAMA 2009;301(15):1565
Liczne dane wskazują na możliwy związek pomiędzy cukrzycą a zwiększonym ryzykiem rozwoju zmian otępiennych. Badania przeprowadzone na dzieciach i młodych dorosłych z cukrzycą typu 1 sugerują, że w ich przypadku przyczyną pogorszenia funkcji poznawczych mogą być epizody hipoglikemii, występujące w przebiegu farmakologicznego leczenia cukrzycy. W słynnym badaniu Diabetes Control and Complications Trial (ponad 1400 osób z cukrzycą typu 1) nie wykazano jednak, aby istniał związek pomiędzy hipoglikemią a pogorszeniem się funkcji poznawczych.

W przypadku osób starszych tego typu zależności nie były dotąd badane. Nowe światło na całą sprawę rzuca artykuł, który ukazał się w kwietniowym numerze czasopisma JAMA (Journal of American Medical Association). Badacze opisują w nim wyniki obserwacji prowadzonej przez 27 lat (w latach 1980-2007), na grupie ponad 16 tysięcy osób z cukrzycą typu 2.

Dla członków kohorty przeanalizowano hospitalizacje z lat 1980-2002, rejestrując przypadki zgłoszenia się do szpitala z powodu hipoglikemii. Co najmniej jedno poważne niedocukrzenie wystąpiło w tym okresie u 1465 uczestników badania (8,8%); najczęściej był to pojedynczy epizod hipoglikemii (68,5% przypadków), ale u niektórych pacjentów ciężkie niedocukrzenie zdarzało się dwa razy (18% przypadków) lub nawet trzy i więcej razy (13,5% przypadków). Niedocukrzenie występowało częściej u osób starszych, rasy czarnej, leczonych insuliną, obciążonych nadciśnieniem, przebytym udarem mózgu lub schyłkową niewydolnością nerek.

Na przestrzeni lat 2003-2007 wszyscy pacjenci z badanej kohorty byli obserwowani pod kątem ujawnienia się u nich zmian otępiennych. Takie rozpoznanie zostało postawione u 1822 pacjentów (11%), a w grupie tej znalazło się 250 osób, które miały wcześniej epizod ciężkiej hipoglikemii. W porównaniu do osób bez epizodów hipoglikemii, ryzyko otępienia możliwe do przypisania hipoglikemii (attributable risk), wyliczone według modelu Coxa, było u pacjentów z wywiadem przebytej hipoglikemii wyższe średnio o 2,39% rocznie. Im więcej pacjent miał w przeszłości epizodów hipoglikemii, tym większy był współczynnik ryzyka (HR) dla rozwinięcia demencji: przy 1 epizodzie współczynnik HR wynosił 1,26 (95% CI: 1,10-1,49), dla 2 epizodów wynosił on 1,80 (95% CI: 1,37-2,36), a dla 3 lub więcej epizodów – aż 1,94 (95% CI: 1,42-2,64).

Autorzy badania wykazali, że epizody ciężkiej hipoglikemii u starszych pacjentów z cukrzycą typu 2 istotnie zwiększają ryzyko rozwoju otępienia. Kwestią na razie nierozstrzygniętą pozostaje, jaki wpływ na funkcje poznawcze mają epizody łagodnego niedocukrzenia.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2009-04-15