Rola farmaceutów w opiece nad pacjentami z chorobami sercowo-naczyniowymi

Michael D. Murray, Mary E. Ritchey, Jingwei Wu i Wanzhu Tu – Effect of a pharmacist on adverse drug events and medication errors in outpatients with cardiovascular disease LINK: Archives of Internal Medicine 2009;169:757
Szacuje się, że konsekwencje niekorzystnych działań leków (adverse drug events, ADE) oraz błędów związanych ze zaleconą farmakoterapią (medication errors, ME) występują u około 2-21% chorych ambulatoryjnych, przyczyniając się znacząco do wzrostu kosztów leczenia. Ryzyko jest duże zwłaszcza w przypadku pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi.

W Archives of Internal Medicine ukazały się wyniki pracy oceniającej rolę farmaceutów w zapobieganiu tym zdarzeniom, na podstawie analizy dwóch badań randomizowanych, w których oceniano 800 pacjentów ambulatoryjnych z nadciśnieniem tętniczym, z powikłaniami (z niewydolnością serca lub innymi powikłaniami sercowo-naczyniowymi, 535 osób) jak i bez powikłań (265 osób). Działanie prewencyjne polegało na regularnym kontakcie specjalnie przeszkolonych farmaceutów z pacjentami, w celu wydawania leków oraz dostarczania ustnych i pisemnych instrukcji dotyczących zaleconego leczenia, a także nadzorowania stosowania się do zaleceń lekarskich. Średni okres obserwacji wynosił około 12 miesięcy. Punktami końcowymi badania były ADE, ME (pomyłka w przepisanych lekach lub w monitorowaniu ich stosowania), ADE możliwe do uniknięcia, potencjalnie ADE (tzn. błędy mogące teoretycznie prowadzić do ADE, ale błąd wychwycono wystarczająco wcześnie, zanim doszło do narażenia chorego).

W porównaniu z grupą kontrolną ryzyko wystąpienia jakiegokolwiek incydentu było niższe o 34%. Szczegółowa analiza wykazała, że w grupie interwencji ADE występowały o 35% rzadziej, a incydenty, którym można było zapobiec stwierdzano prawie o połowę rzadziej (48%). Niższa była także częstość występowania potencjalnych ADE (o 30%) oraz błędów w farmakoterapii (o 37%).

Zdaniem autorów opisana analiza post-hoc wskazuje na skuteczność interwencji farmaceutów, której celem jest poprawa jakości i bezpieczeństwa leczenia pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Strategia taka nie tylko zmniejsza ryzyko, ale również redukuje koszty leczenia.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2009-04-27