Domowe pomiary ciśnienia tętniczego i kwestia porannego nadciśnienia

George Stergioua and Gianfranco Paratib – Further insights into the 24-h blood pressure profile by home blood pressure monitoring: the issue of morning hypertension LINK: Journal of Hypertension 2009;27:696
Czy badania przy użyciu 24-godzinnego Holtera ciśnieniowego, tak użyteczne w diagnostyce nadciśnienia tętniczego, zostaną wkrótce wyparte przez pomiary ciśnienia wykonywane w domu przez pacjenta?

W kwietniowym numerze czasopisma Journal of Hypertension zamieszczono wyniki badania przeprowadzonego w Japonii na 356 pacjentach, którzy mierzyli sobie ciśnienie tętnicze rano i wieczorem, przez 40 kolejnych dni. Na podstawie uzyskanych wyników badacze udowodnili, że różnica pomiędzy porannymi i wieczornymi wartościami ciśnienia tętniczego może być predyktorem występowania echokardiograficznych cech przerostu lewej komory, przy czym wspomniany parametr był niezależny od średniej wartości ciśnienia tętniczego rejestrowanego u danego pacjenta.

W komentarzu redakcyjnym, poświęconym temu doniesieniu, jego autorzy zauważają, że badaniem objęte były wyłącznie osoby, które nie przyjmowały leków hipotensyjnych, dzięki czemu wyeliminowano zakłócenia związane z farmakokinetyką tych leków. Duża liczba pacjentów oraz długi czas obserwacji pozwoliły z kolei ograniczyć wpływ zmienności pomiarowej na ostateczne wyniki.

Jak wynika z przeprowadzonych wcześniej badań, wzrost wartości ciśnienia tętniczego w godzinach porannych, obserwowany w 24-godzinnym Holterze, wydaje się mieć istotne znaczenie rokownicze i jest czynnikiem niezależnym od średnich wartości ciśnienia tętniczego rejestrowanych u danego pacjenta. Z badań wynika też, że poranne nadciśnienie może mieć istotny wpływ na ryzyko powikłań w tym m.in. ryzyko zawału i udaru mózgu. Wspomniane obserwacje zdają się zatem sugerować, że to właśnie poranne wartości ciśnienia tętniczego mają dla pacjentów największe znaczenie rokownicze. Nie można jednak ostatecznie wykluczyć alternatywnego wyjaśnienia, a mianowicie że przyczyną uzyskiwanych rezultatów jest po prostu duża dobowa zmienność ciśnienia tętniczego.

Warto przy okazji zauważyć, że zdecydowana większość badań dotyczących porannego nadciśnienia tętniczego została przeprowadzona w Japonii. Specyfika populacji japońskiej może w tym przypadku decydować, przynajmniej częściowo, o uzyskiwanych przez badaczy wynikach. W tej sytuacji potrzebne są z pewnością dalsze badania, m.in. po to, by ustalić normy dla różnych populacji.

Domowe pomiary ciśnienia tętniczego są proste i tanie, w dodatku łatwe do zastosowania nawet w bardzo dużych badaniach populacyjnych. Miejmy nadzieję, że kolejne obserwacje potwierdzą ich wartość kliniczną.

Opracowane na podstawie: Journal of Hypertension / 2009-04-11