Jak BMI wpływa na śmiertelność?

Prospective Studies Collaboration – Body-mass index and cause-specific mortality in 900 000 adults: collaborative analyses of 57 prospective studies LINK: Lancet 2009;373;1083
Na łamach The Lancet zaprezentowano ważną, z punktu widzenia praktycznego i poznawczego pracę, poświęconą wpływowi indeksu masy ciała (BMI) na śmiertelność całkowitą i z poszczególnych przyczyn. Analiza przeprowadzona przez autorów z Anglii objęła 57 prospektywnych badań z udziałem prawie 900 000 osób zamieszkujących Europę i Północną Amerykę (wyjściowa średnia wieku 47 lat). Pierwsze pięć lat obserwacji wykluczono z analizy, i oceniono zdarzenia występujące przez przez kolejne 8 lat.

Najmniejszą śmiertelność całkowitą odnotowano w grupie osób z BMI 22,5-25,0 kg/m2. Poniżej i powyżej tych wartości obserwowano wzrost śmiertelności, przy czym dla BMI >25 kg/m2, jego zwiększenie o każde 5 kg/m2 powodowało 30% wzrost całkowitego ryzyka zgonu (zgodnie z obliczeniami osoby w średnim wieku, z BMI 30-35 kg/m2, będą żyły krócej o 2-4 lata, a z BMI 40-45 kg/m2 o 8-10 lat).

Największą grupę przyczyn zgonów w analizowanej populacji stanowiły choroby układu sercowo-naczyniowego. Dla choroby niedokrwiennej serca i udarów mózgu przyrost BMI o każde 5 kg/m2 wiązał się z 40% wzrostem liczby zgonów. Odpowiednie zwiększenie ryzyka zgonu z powodu cukrzycy, chorób nerek, wątroby i płuc wynosiło: 120%, 60%, 80% i 20%. Podwyższony BMI o każde 5 kg/m2 zwiększał także o 10% ryzyko zgonu z powodu nowotworów.

Niski BMI wiązał się ze wzrostem ryzyka zgonu z powodu raka przełyku, gardła, krtani, jak również płuc. Zależność ta ulegała zmniejszeniu, zwłaszcza dla raka płuc, po uwzględnieniu palenia papierosów. Niski BMI wiązał się ponadto ze wzrostem ryzyka zgonu z powodu POCHP.

A zatem, jak pokazały wyniki analizy, BMI jest istotnym predyktorem ryzyka zgonu, zarówno powyżej jak i poniżej optymalnego zakresu 22,5-25,0 kg/m2. Zwiększenie wskaźników śmiertelności przy wyższych wartościach BMI wynika głównie z chorób sercowo-naczyniowych i ma prawdopodobnie związek przyczynowy. Przy niskich wartościach BMI wzrost śmiertelności kojarzy się z chorobami związanymi z paleniem, a charakter tej zależności nie jest w pełni wytłumaczony.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2009-03-28