Standard vs praktyczny algorytm w leczeniu nadciśnienia tętniczego

R. D. Feldman i wsp – A simplified approach to the treatment of uncomplicated hypertension LINK: Hypertension 2009;53:646 (dostępny pełen tekst)
Wiele danych epidemiologicznych wskazuje, że skuteczna terapia nadciśnienia tętniczego obejmuje zaledwie niewielką część osób leczonych z tego powodu. Standardy ustanawiają zasady, ale ze względu na ich dyskursywny charakter nie jest prosto przełożyć je na konkretne zalecenia. Rozwiązaniem może być bardziej praktyczny („kuchenny”) algorytm postępowania.

Z takiego założenia wyszli Ross D. Feldman i wsp. w prezentowanej na łamach Hypertension pracy klinicznej. 45 praktyk lekarskich z południowo-zachodniej części Ontario w Kanadzie randomizowano do dwóch rodzajów interwencji: pierwszej, opartej na uproszczonym algorytmie leczenia nadciśnienia tętniczego – Simplified Treatment Intervention to Control Hypertension (STITCH) i drugiej, opartej na zaleceniach przedstawionych w ramach standardów – Canadian Hypertension Education Program (CHEP). W ten sposób porównano skuteczność tych dwóch form interwencji w grupie 2111 pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym.

Cele terapeutyczne dla obu grup były podobne tj. <140/90 mm Hg oraz <130/80 mm Hg u pacjentów z cukrzycą. Uproszczony algorytm miał charakter stopniowanej interwencji, a w pierwszym kroku opierał się na podaniu preparatu złożonego zawierającego niską dawkę diuretyku w połączeniu z inhibitorem konwertazy angiotensyny lub blokerem receptora angiotensyny II. Kolejny krok to zwiększenie dawki tego preparatu do maksymalnie tolerowanej. W przypadku braku osiągnięcia rezultatu terapeutycznego dołączany był bloker kanału wapniowego, w razie potrzeby w rosnącej dawce. Brak kontroli ciśnienia tętniczego skutkował dołączeniem α-blokera, ß-blokera lub spironolactonu.

Po około 6 miesiącach zastosowanie uproszczonego algorytmu okazało się skuteczniejszą formą postępowania, w porównaniu z leczeniem opartym na standardach postępowania. Zalecany poziom kontroli ciśnienia uzyskano bowiem u odpowiednio 64,7% i 52,7% pacjentów leczonych schematem STITCH i zgodnie z zaleceniami. Grupa STITCH otrzymała mniej leków, ale o wiele częściej zwiększano ich dawki.

W konkluzji autorzy podkreślają większą efektywność posługiwania się uproszczonym algorytmem w terapii nadciśnienia tętniczego, oznaczającą w analizie wieloczynnikowej większą o 20% szansę osiągnięcia zamierzonego celu terapeutycznego, w porównaniu z postępowaniem zgodnym z zaleceniami.

Opracowane na podstawie: Hypertension / 2009-04-09