Złość i wrogość a ryzyko choroby wieńcowej – przegląd danych

Yoichi Chida i Andrew Steptoe – The Association of Anger and Hostility With Future Coronary Heart Disease: A Meta-Analytic Review of Prospective Evidence LINK: J Am Coll Cardiol 2009;53:936
Już od starożytności ludzie intuicyjnie wyczuwali szkodliwy związek pomiędzy uczuciem złości a stanem zdrowia. Buddyzm wymienia złość jako jedną z Trzech Trucizn Umysłu (chciwość, złość i głupota).

W prowadzonych współcześnie, pierwszych badaniach psychosomatycznych zwrócono uwagę na możliwy związek pomiędzy osobowością typu A (charakteryzującą się wrogością wobec otoczenia, ambicją, silną chęcią współzawodnictwa i poczuciem braku czasu) a rozwojem choroby wieńcowej. Wyniki meta-analizy z badań lat 1966-1998 nie potwierdziły jednak takiej zależności.

Badacze zwrócili więc uwagę na szczególne elementy osobowości typu A – złość i wrogość (anger, hostility) , jako potencjalne czynniki ryzyka wieńcowego. Na łamach Journal of the American College of Cardiology dokonano przeglądu i meta-analizy prospektywnych badań kohortowych poświęconych temu problemowi. Zidentyfikowano łącznie 25 badań oceniających powikłania wieńcowe w wyjściowo zdrowych populacjach oraz 19 badań na grupach pacjentów z rozpoznaną chorobą wieńcową.

Złość i wrogość wiązały się ze wzrostem liczby incydentów wieńcowych u osób wyjściowo zdrowych (wskaźnik hazardu [HR]: 1.19; 95% CI: 1.05 -1.35, p =0.008) oraz ze złym rokowaniem w populacjach z chorobą wieńcową (HR: 1.24; 95% CI: 1.08 to 1.42, p = 0.002). Badania poddane analizie miały charakter obserwacyjny, więc jak zauważają autorzy, trudno jest na ich podstawie definitywnie określić związek przyczynowy. Jednym z postulowanych mechanizmów jest sprzyjanie złości i wrogości zachowaniom z grupy wysokiego ryzyka, takim jak zła dieta, mniejsza aktywność fizyczna, palenie papierosów czy ograniczenie ilości snu. Wykazano także, że złość i wrogość mogą sprzyjać progresji subklinicznych postaci miażdżycy. Co istotne w grupie osób zdrowych złość i wrogość wydawała się mieć bardziej niekorzystne następstwa u mężczyzn (HR: 1.22, 95% CI: 1.09 to 1.36, p = 0.001), co pozostaje w zgodzie z wcześniejszymi obserwacjami pokazującymi, że złość i wrogość są silniej związane z reakcjami na stresory psychologiczne u mężczyzn niż u kobiet.

Podsumowując, wyniki przegląd badań sugerują, że złość i wrogość wiążą się z występowaniem incydentów wieńcowych zarówno u osób wyjściowo zdrowych jak i z rozpoznaną chorobą wieńcową.

Opracowane na podstawie: Journal of the American College of Cardiology / 2009-03-17