Objawy psychiatryczne w demencji: częste i trudne do leczenia

William Schwab, Barbara Messinger-Rapport i Kathy Franco – Psychiatric symptoms of dementia: treatable, but no silver bullet LINK: Clev Clin J Med 2009;76:167
Zespoły otępienne są narastającym problemem zdrowotnym. Przykładowo, w 2000 roku, liczbę mieszkańców USA z chorobą Alzheimera szacowano na 4.5 miliona. Częstym zjawiskiem u osób z demencją są objawy behawioralne. Stany takie jak depresja, apatia, pobudzenie, agresja, omamy, lęk, tendencja do gromadzenia przedmiotów, mogą mieć niekorzystny wpływ na jakość życia chorych i ich domowników.

Pierwszym etapem postępowania z pacjentem z zaburzeniami behawioralnymi w przebiegu otępienia jest wykluczenie somatycznego podłoża objawów. Przykładowo, wykrycie i leczenie epizodów hipoglikemii u cukrzyków może złagodzić lęk i pobudzenie.

Skuteczność farmakoterapii objawów behawioralnych jest niedostateczna. W jednym z badań dowiedziono, że korzystny wpływ na zachowania społeczne w omawianej grupie chorych może mieć acetaminofen, zwalczając nierozpoznane objawy bólowe. Leki antypsychotyczne, typowe i atypowe, są miernie skuteczne i wiążą się z ponadprzeciętnym ryzykiem ciężkich działań niepożądanych. Dane na temat wartości leczenia przeciwdepresyjnego u osób spełniających kryteria tej choroby (zliberalizowane z uwagi na zbieżność objawów depresyjnych i otępiennych) są skąpe. U osób bez obciążeń somatycznych warto rozważyć zastosowanie inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny, mając jednak w pamięci wzrost ryzyka upadków, złamań i nietrzymania moczu, związane z tą grupą leków. W kilku niewielkich opracowaniach wskazywano na potencjalnie korzystny wpływ leków przeciwdrgawkowych u osób z zaburzeniami nastroju. Z kolei, u mężczyzn z zaburzeniami zachowań seksualnych należy rozważyć zastosowanie progesteronu.

Podsumowując, wartość farmakoterapii w objawach behawioralnych związanych z otępieniem jest niejednoznaczna. Podstawową interwencją wydaje się więc zapewnienie chorym stabilnego środowiska życia.

Opracowane na podstawie: Cleveland Clinic Journal of Medicine / 2009-03-16