Aktywność osi przysadkowo-nadnerczowej, depresja i uzależnienia- wzajemne zależności

U. Rao, C.L. Hammen i R.E.Poland – Mechanisms underlying the comorbidity between depressive and addictive disorders in adolescents: LINK: Am J Psychiatry 2009;166:361
Zależności między mechanizmami biologicznymi a psychicznymi są powszechnie znane. Jedną z nich jest zależność między aktywnością osi podwzgórze przysadka-nadnercza, a ryzykiem rozwoju uzależnień i depresją, widoczna szczególnie w przypadku zdarzeń stresowych lub sytuacji wymagających adaptacji, a także zaburzeń depresyjnych u nastolatków.

Temu ostatniemu zagadnieniu poświęcono pracę kliniczną prezentowaną na łamach American Journal of Psychiatry, w której u młodych osób (średnia wieku 15 lat) oceniono wyjściowo stężenia kortyzolu (jako miarę aktywności osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej) oraz występowanie zdarzeń stresowych w ciągu poprzedzających miesięcy. Badanych podzielono na 3 grupy: 55 osób z depresją, 48 zagrożonych rozwojem depresji i 48 z grupy kontrolnej. W trakcie dalszej obserwacji monitorowano występowanie kolejnych zdarzeń stresowych, a także nadużywanie różnorodnych substancji i obecność objawów depresyjnych.

W trakcie badania fakt nadużywania substancji odnotowano u 37,2% nastolatków z depresją, 22,7% wyjściowo zagrożonych jej rozwojem oraz u 8,9% osób z grupy kontrolnej. Jednym z ważniejszych czynników odpowiedzialnych za nadużywanie substancji były zdarzenia o charakterze stresowym zwłaszcza, gdy mierzona wyjściowa aktywność podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa była wysoka. Zależność pomiędzy nadużywaniem substancji a depresją miała charakter sprzężenia zwrotnego.

Uzyskane przez autorów pracy wyniki pozostają w zgodzie z szeregiem obserwacji wskazujących, że leki antydepresyjne są skuteczniejsze w przypadku wyższej aktywności nadnerczy, leczenie przeciwdepresyjne zmniejsza odpowiedź na stres, a odpowiednio przeprowadzona psychoterapia może zmniejszyć ryzyko nadużywania substancji pod wpływem zdarzeń stresowych.

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / 2009-04-05