Kwasy tłuszczowe omega-6 a ryzyko sercowo-naczyniowe – stanowisko AHA Nutrition Subcommittee

William S. Harris i wsp. – Omega-6 Fatty Acids and Risk for Cardiovascular Disease LINK: Circulatin 2009;119:902 (dstępny pełen tekst)
Na łamach Circulation ukazał się oficjalny raport komisji American Heart Association poświęcony zależności pomiędzy spożywaniem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA) omega-6 a ryzykiem sercowo-naczyniowym.

Podstawowym kwasem z tej grupy zawartym w diecie jest kwas linolowy, stanowiący 85%-90% wszystkich kwasów omega-6 przyjmowanych z pokarmami. Podstawowym źródłem kwasu linolowego są oleje roślinne. W toku dalszych przemian ulega on konwersji m.in. do kwasu arachidonowego, mającego ważne znaczenie metaboliczne. Ponieważ kwas arachidonowy stanowi substrat do produkcji różnych cząsteczek prozapalnych (eikozanoidów) sugerowano, że ograniczenie spożycia kwasu linolowego, zmniejszając poziom kwasu arachidonowego, pośrednio osłabi procesy zapalne (biorące udział w powstawaniu zmian miażdżycowych).

Okazało się jednak, że kwasy omega-6 PUFA mają działanie przeciw- a nie prozapalne. Co więcej ich podawanie ma również działanie hypolipemizujące, bowiem w badaniach epidemiologicznych zastąpienie 10% kalorii pochodzących z kwasów nasyconych suplementacją kwasów omega-6 powoduje obniżenie poziomu cholesterolu LDL o 18 mg/dL. Można zatem oczekiwać, że podawanie kwasów omega-6 będzie miało korzystny wpływ na ryzyko sercowo-naczyniowe.

Wprawdzie w części dużych, obserwacyjnych badań, takich jak Lipid Research Clinics study i Honolulu Heart Program nie obserwowano redukcji ryzyka, odnotowano ją jednak w Health Professionals Follow-Up Study, Kupio Heart Study i Nurses’ Health Study. Wyniki tych ostatnich potwierdzono w randomizowanych próbach klinicznych, w których odnotowano 24% spadek ryzyka sercowo-naczyniowego po zastąpieniu tłuszczów nasyconych PUFA (spożycie PUFA omega-6 w zakresie 11-21% dziennego zapotrzebowania kalorycznego).

Jak jednak zaznaczono w raporcie ATP III, ponieważ nie ma wieloletnich obserwacji dotyczących spożywania bardzo dużych ilości omega-6 PUFA, rekomenduje się górną granicę 10% zapotrzebowania kalorycznego. Zebrane dane pochodzące z wielu prób klinicznych sugerują, że spożycie co najmniej 5-10% kalorii w postaci omega-6 PUFA zmniejsza względne ryzyko wieńcowe (w porównaniu niższym spożyciem). W związku z tym zalecane przez Institute of Medicine’s Food and Nutrition Board (USA) domowe spożycie kwasu linolowego to 17 g/d u mężczyzn oraz 12 g/d u kobiet (5% do 6% energii). Z kolei Komisja Europejska zaleca, aby PUFA stanowiły 4-8% wartości energetycznej posiłków, WHO zaleca 5-8% a American Heart Association przyjmuje wartości 5-10%.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2009-02-17