Antybiotykooporność – od pojedynczych, błędnych decyzji do katastrofy populacyjnej

David M. Patrick i James Hutchinson – Antibiotic use and population ecology: How you can reduce your resistance footprint LINK: CMAJ 2009;180:416 (dostępny pełen tekst)
W Canadian Medical Association Journal warto zwrócić uwagę na artykuł przeglądowy poświęcony antybiotykooporności.

W ostatnich latach pojawiło się szereg wiarygodnych narzędzi oceny sposobu wykorzystania antybiotyków, zależności pomiędzy częstością ich stosowania a trendami w antybiotykooporności oraz skuteczności leków przeciwbakteryjnych. Z analiz wynika, że geograficzna i czasowa dystrybucja oporności jest ściśle związana z rozpowszechnieniem poszczególnych klas antybiotyków w danej populacji. Co istotne, dane z badań ekologicznych, w których obserwowano jedynie statystyczną zbieżność pomiędzy powyższymi parametrami, zostały uzupełnione przez wyniki badań kohortowych i randomizowanych, potwierdzające, że zależność ma charakter przyczynowo-skutkowy. Są też dowody na odwrotną korelację – ograniczenie stosowania antybiotyków przekłada się na zmniejszenie częstości występowania szczepów opornych.

Na czele listy potencjalnie skutecznych metod ograniczania zjawiska antybiotykooporności znajduje się wyeliminowanie leków przeciwbakteryjnych z terapii ostrych zakażeń dróg oddechowych, z wyłączeniem zapalenia płuc. Zaleca się również unikanie leków o zwiększonym ryzyku selekcji oporności, takich jak azytromycyna, jak najczęstsze zastępowanie fluorochinolonów pochodnymi nitrofurantoiny w zakażeniach dróg moczowych, niemal całkowite wyłączenie flluorochinolonów z arsenału terapeutycznego wykorzystywanego w chorobach dróg oddechowych, stosowanie „odroczonych” recept na antybiotyki (realizowanych z opóźnieniem w przypadku braku poprawy) oraz popularyzację szczepień przeciw grypie i pneumokokom. W szczególności warto pamiętać, że każda indywidualna decyzja o zastosowaniu antybiotyku przyczynia się do ogólnopopulacyjnej katastrofy populacyjnej, związanej z narastaniem oporności na leki przeciwbakteryjne.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2009-02-17