Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny a ryzyko samobójstwa – podsumowanie wiedzy

David A. Brent – Selective serotonin reuptake inhibitors and suicidality: a guide for the perplexed LINK: Can J Psych 2009;54:72 (dostępny pełen tekst)
W Canadian Journal of Psychiatry opublikowano krótki artykuł przeglądowy podsumowujący aktualną wiedzę na temat ryzyka samobójczych objawów ubocznych związanych ze stosowaniem selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny, a także czynników wpływających na to ryzyko oraz mechanizmów zależności pomiędzy stosowaniem leków przeciwdepresyjnych a myślami/próbami samobójczymi.

Z ostatnich badań wynika, że samobójcze objawy uboczne związane z inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny to, w przytłaczającej większości, myśli a nie próby samobójcze. Badania na populacjach pediatrycznych wskazują, że różnica pod względem ryzyka w grupie dzieci poddawanych i nie poddawanych farmakoterapii przy użyciu tych leków jest mniejsza niż dotychczas sądzono (0.9%, a nie 2%). Z kolei, w badaniach epidemiologicznych prowadzonych wśród młodzieży, wzrost częstości stosowania selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny szedł w parze z obniżaniem się częstości samobójstw w tej grupie wiekowej.

Czynnikami ryzyka zdarzeń samobójczych okazały się wcześniejsze myśli/próby tego typu oraz wyższy wyjściowy poziom gniewu i drażliwości. Nie dopatrzono się zależności pomiędzy dawką i dawkowaniem, przestrzeganiem zaleceń terapeutycznych i rodzajem leku a omawianym ryzykiem. Żadna z hipotez dotyczących mechanizmów zależności pomiędzy inhibitorami a ryzykiem samobójstw, w tym odhamowanie, indukowanie manii, przedwczesne odstawienie leku z powodu nietolerancji z następową dysforią, nie została potwierdzona.

Podsumowując, nie można wykluczyć związku pomiędzy myślami, ale raczej nie próbami samobójczymi, a stosowaniem inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny. Jest prawdopodobne, że korzystny wpływ na ryzyko tych zdarzeń może mieć dołączenie terapii behawioralno-poznawczej do farmakoterapii.

Opracowane na podstawie: Canadian Journal of Psychiatry / 2009-02-26