Ocena ryzyka zgonu związanego ze złamaniami osteoporotycznymi u mężczyzn i kobiet

Bliuc D et al – Mortality Risk Associated With Low-Trauma Osteoporotic Fracture and Subsequent Fracture in Men and Women LINK: JAMA 2009;301(5):513
Jeden z lutowych numerów czasopisma JAMA (Journal of American Medical Association) przynosi wyniki badania, w którym oceniane było ryzyko zgonu u pacjentów po 60 r.ż. ze złamaniami osteoporotycznymi. Badanie miało charakter prospektywny i zostało przeprowadzone na mieszkańcach miejscowości Dubbo (Australia) w latach 1989-2007.

W tym okresie u kobiet mieszkających w Dubbo zanotowano 952 złamania osteoporotyczne, a u mężczyzn doszło w tym czasie do 343 zdarzeń tego typu. W ramach dalszej obserwacji kobiet po przebytym złamaniu odnotowano w tej grupie 461 zgonów, a w grupie mężczyzn – 197 zgonów.

Standardowe współczynniki śmiertelności (czyli SMRs) okazały się być podwyższone we wszystkich wymienionych przypadkach: złamanie biodra u kobiet (SMRs, 2,43) oraz u mężczyzn (3,51), złamanie kręgów u kobiet (SMRs, 1.82) oraz u mężczyzn (2,12), inne niż wymienione poważne złamania u kobiet (SMRs, 1,65) oraz u mężczyzn (1,70), drobne złamania u kobiet (SMRs, 1,42) oraz u mężczyzn (1,33).

Jak komentują autorzy, zwiększona śmiertelność dotyczyła wszystkich obserwowanych pacjentów, bez względu na ich wiek i rodzaj przebytego złamania. Pewien wyjątek stanowiły jedynie złamania z grupy drobnych, które zwiększały wprawdzie śmiertelność, ale wyłącznie u pacjentów po 75 r.ż. Podwyższony wskaźnik ryzyka zgonu występował dla wszystkich złamań przez 5 lat, a dla złamań biodra – nawet do 10 lat. Wzrost śmiertelności obserwowany w okresie pierwszych 5 lat po złamaniu mieścił się w przedziale 1,3-13,2 na 100 osobo-lat dla kobiet oraz 2,7-22,3 na 100 osobo-lat dla mężczyzn, przy czym zmienność obrazu wynikała najprawdopodobniej z heterogenności samych złamań. Predyktorami zgonu u pacjentów po jakimkolwiek złamaniu były: wiek, osłabienie mięśni czworogłowych oraz przebyte złamania następcze. Dodatkowymi predyktorami zgonu w przypadku kobiet były niska gęstość mineralna kości oraz palenie tytoniu, a w przypadku mężczyzn – zmniejszona aktywność fizyczna.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2009-02-04