Antykoncepcja hormonalna a choroby serca

Chrisandra L. Shufelt i C. Noel Bairey Merz – Contraceptive hormone use and cardiovascular disease LINK: J Am Coll Cardiol 2009;53:221
Na łamach Journal of the American College of Cardiology ukazał się interesujący artykuł dotyczący związku pomiędzy stosowaniem masowo przepisywanych hormonalnych leków antykoncepcyjnych (oral contraceptives, OC) a chorobami układu sercowo-naczyniowego. Jest to podsumowanie wiedzy na ten temat, niewątpliwie cenne, biorąc pod uwagę, że około 80% kobiet w Stanach Zjednoczonych w pewnym okresie swojego życia stosuje lub stosowało OC.

W badaniu Women`s Health Initiative stwierdzono, że u kobiet po menopauzie, bez rozpoznanej choroby układu krążenia, leczenie hormonami płciowymi wiąże się ze zwiększeniem ryzyka sercowo-naczyniowego. W kolejnych badaniach skupiono się więc na ocenie bezpieczeństwa leków hormonalnych stosowanych z innych wskazań.

Autorzy przedstawiają mechanizm działania hormonalnych środków antykoncepcyjnych oraz niektóre wyniki badań doświadczalnych z ich użyciem. Teoretycznie z mechanizmu działania wynika, że doustne leki antykoncepcyjne powinny hamować rozwój miażdżycy. Rzeczywiście, w przypadku kobiet przed menopauzą, stosujących nowsze OC, zawierające dezogestrel czy norgestimat, ryzyko zawału serca nie rośne. Stosowanie hormonalnej antykoncepcji zawsze niesie jednak ze sobą ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. W przypadku wielu rodzajów preparatów brak jest wiarygodnych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Palenie papierosów jednoznacznie podnosi ryzyko sercowo-naczyniowe związane ze stosowaniem antykoncepcji hormonalnej. Podobnie jest w przypadku innych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, w tym migreny.

W badaniu Nurses` Health Study nie stwierdzono zwiększonego ryzyka sercowo-naczyniowego u kobiet w wieku 30-55 lat (obserwacja 8 lat) związanego ze stosowaniem antykoncepcji hormonalnej w przeszłości. Natomiast kobiety aktualnie stosujące hormonalne leki antykoncepcyjne obciążone były 2,5 raza większym ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych. Z tego powodu sądzi się, że ryzyko związane jest nie tyle z miażdżycą, co z działaniem prozakrzepowym. Należy dodać, że w 7 na 10 przypadków zdarzenia te występowały u kobiet palących papierosy. Dane dotyczące możliwego działania przeciwmiażdżycowego OC są jak dotąd sprzeczne.

Na koniec autorzy sugerują schemat postępowania przy podejmowaniu decyzji o hormonalnym leczeniu antykoncepcyjnym kobiet o podwyższonym ryzyku sercowo-naczyniowym. Algorytm ten jest zgodny z opublikowanym stanowiskiem American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Jego najważniejszym przesłaniem jest ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u kobiet powyżej 35 roku życia oraz unikanie stosowania tych leków u kobiet z istotnymi czynnikami ryzyka.

Opracowane na podstawie: Journal of the American College of Cardiology / 2009-01-20