Neurobiologiczne podłoże dużej depresji

Marije aan het Rot, Sanjay J. Mathew i Dennis S. Charney – Neurobiological mechanisms in major depressive disorder LINK: CMAJ 2009;180:305 (dostępny pełen tekst)
W Canadian Medical Association Journal opublikowano interesujący artykuł przeglądowy, poświęcony patomechanizmom dużej depresji. Choroba, definiowana jako obniżenie nastroju lub anhedonia trwające ponad 2 tygodnie, w połączeniu z zaburzeniami poznawczymi i objawami wegetatywnymi, występuje co najmniej raz w życiu u około 20% osób. W większości przypadków ma charakter nawrotowy.

Autorzy dotychczasowych prac nad mechanizmami leżącymi u podłoża dużej depresji koncentrowali się na roli neuroprzekaźników z grupy monoamin – serotoniny i norepinefryny. Praktyka wskazuje jednak, że leki antydepresyjne podwyższające stężenie wymienionych substancji, działają z pewnym opóźnieniem, a w niektórych przypadkach są całkowicie nieskuteczne.

Obecnie istnieje przekonanie, że nieprawidłowości w zakresie substancji aktywnych w ośrodkowym układzie nerwowym (w tym innych niż serotonina i norepinefryna), jak również zmiany strukturalne mózgowia zwiększające ryzyko depresji, są wynikiem interakcji genetyczno-środowiskowej. Duża depresja jest więc następstwem współdziałania czynników genetycznych, obciążających zdarzeń z dzieciństwa i trwającego lub przebytego stresu emocjonalnego.

Nieprawidłowości strukturalne i czynnościowe ośrodkowego układu nerwowego u osób z dużą depresją są związane z niskim stężeniem neurotropowego czynnika pochodzenia mózgowego (BDNF), zaburzeniami w zakresie osi podwzgórzono-przysadkowo-nadnerczowej lub toksycznym działaniem glutaminianu. Istnieje zależność pomiędzy nasileniem powyższych zmian a ryzykiem nawrotowego lub przewlekłego przebiegu choroby.

Złożoność patomechanizmów dużej depresji skłania do rewizji zasad leczenia. Istnieje przekonanie, że w przyszłości leczenie powinno być zindywidualizowane, a dobór leków oparty na wynikach genotypowania.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2009-02-03