Stres psychologiczny i ryzyko sercowo-naczyniowe – co jest elementem łączącym?

Roland von Kanel – Psychological distress and cardiovascular risk LINK: JACC 2008;52:2163
Związek pomiędzy ryzykiem sercowo-naczyniowym a stresem psychologicznym jest dobrze udokumentowany i utrwalił się nieodwołalnie w świadomości społecznej. Już w 17 wieku doceniony został przez angielskiego lekarza Williama Harveya.

Czynniki takie jak stres w pracy, kłopoty w małżeństwie, stany depresyjne niezależnie od przyczyny, czy też niski status socjalno-ekonomiczny, są niezależnymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego o udokumentowanym znaczeniu. Szereg koncepcji neurobiologicznych usiłuje wytłumaczyć ten związek. Autor komentarza przytacza niektóre z nich. Niezależnie jednak od samych mechanizmów biochemicznych, autor zwraca też uwagę na fakt, że niektóre z psychologicznych czynników ryzyka często współistnieją z czynnikami klasycznymi, takimi jak palenie papierosów czy nadciśnienie tętnicze.

W tym samym numerze Journal of the American College of Cardiology zamieszczono wyniki prospektywnej pracy wykonanej na podstawie rejestru Scottish Health Survey, której autorzy próbowali określić związek pomiędzy natężeniem stresu psychologicznego według kwestionariusza General Health Questionnaire, a ryzykiem choroby układu krążenia. Czas obserwacji wynosił 7 lat.

U pacjentów o najwyższym natężeniu stresu prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia sercowo-naczyniowego było aż o 54% wyższe niż u pozostałych osób. Zaobserwowano również związek ilościowy pomiędzy natężeniem stresu a ryzykiem. Czynniki czysto behawioralne odpowiadały aż za 65% tej zależności, a towarzyszące czynniki patofizjologiczne za 19%. Duża grupa (6576 osób) oceniana prospektywnie pozwala na wnioskowanie, iż stres psychologiczny ma związek z ryzykiem sercowo naczyniowym w głównej mierze właśnie za pośrednictwem czynników behawioralnych.

Autor komentarza w podsumowaniu zauważa, że uzyskane dane powinny być podstawą do wykonania randomizowanych badań zmierzających do ustalenia, czy interwencje behawioralne redukujące stres psychologiczny są w stanie zmniejszyć również ryzyko sercowo-naczyniowe w danej populacji.

Opracowane na podstawie: Journal of the American College of Cardiology / 2008-12-23