Ultrafiltracja w niewydolności serca

Amir Kazory, A. Ahsan Ejaz i Edward A. Ross, – Ultrafiltration for heart failure: How fast should we move? LINK: Am Heart J 2009;157;205
W American Heart Journal ukazał się artykuł redakcyjny poświęcony ultrafiltracji (UF) w niewydolności serca (NS). W latach siedemdziesiątych zmodyfikowano standardowe urządzenia do hemodializ i leczeniem objęto również chorych z oporną na leczenie NS. W ostatnich latach wprowadzono urządzenia przenośne do ultrafiltracji, a celem tej strategii jest ograniczenie potrzeby hospitalizacji w oddziałach intensywnej opieki medycznej czy tez stacjach dializ.

W 2007 roku opublikowano wyniki dużego badania UNLOAD (Ultrafiltration versus intravenous diuretics for patients hospitalized for acute decompensated heart failure), oceniającego skuteczność ultrafiltracji w porównaniu z lekami diuretycznymi. W badaniu tym wykazano zmniejszenie częstości hospitalizacji, bez wpływu na objawy i rokowanie. Autorzy zauważają, że pomimo braku przekonujących dowodów naukowych, uzyskane dotychczas dane z małych badań spowodowały duży wzrost zainteresowania tą metodą w oddziałach szpitalnych, przychodniach, izbach przyjęć. Należy jednak zwrócić uwagę na kilka zagadnień.

Jedna z hipotez wskazuje na korzystny wpływ ultrafiltracji na hemodynamikę przepływu nerkowego, w porównaniu z agresywną terapią diuretyczną, co miało przełożyć się na efekt protekcyjny w odniesieniu do przepływu nerkowego. Nie zostało to potwierdzone w badaniu UNLOAD. Prędkość UF wpływa decydująco na funkcję nerek, a jej nieprawidłowe dostosowanie do stopnia odzyskiwania płynu z przestrzeni pozanaczyniowej może niekorzystnie wpływać na równowagę płynową, powodując hipowolemię.

Nieznany jest także wpływ UF na rokowanie odległe. Kazory i wsp. podkreślają również ryzyko infekcji związane z UF, która trwa znacznie dłużej niż sesje dializ, a także na konieczność długotrwałej antykoagulacji co z kolei zwiększa ryzyko krwawień. Urządzenia przenośnie przeznaczone są do stosowania przez wszystkich lekarzy, po przeszkoleniu, bez wymogu obecności wykwalifikowanego personelu dializacyjnego, co może stwarzać potencjalne problemy przy rozwiązywaniu powstających na ostro problemów w trakcie zabiegu, przykładowo hipotonii, ostrej niewydolności nerek, hemolizy, zatorowości powietrznej, itp. Tego typu sytuacje powinny być uwzględnione w przeprowadzanym treningu.

Ostatnim omawianym zagadnieniem jest współczynnik koszty/efektywność. Skrócenie czasu hospitalizacji jest interesującą alternatywą nie tylko dla pacjentów, ale i szpitali (zwłaszcza w rozliczeniach opartych o jednolite grupy rozpoznań!). Wymaga to jednak szczegółowej analizy, uwzględniającej koszty aparatury, oprzyrządowania, treningu, a na razie brak jest takich badań.

Zdaniem autorów, opierając się na dostępnych danych, lekarze powinni rozważnie stosować tę terapię, obecnie jedynie w odniesieniu do chorych hospitalizowanych, spełniających rygorystyczne kryteria, co zostało uwzględnione w obowiązujących obecnie zaleceniach, m.in. Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Opracowane na podstawie: American Heart Journal / 2009-02-11