Czy wartości ciśnienia tętniczego zależą od pory roku?

A. Alperovitch i wsp – Relationship between blood pressure and outdoor temperature in a large sample of elderly individuals LINK: Arch Intern Med. 2009;169:75
W krajach, gdzie sezonowość pór roku jest zauważalna, szereg schorzeń, w tym schorzenia układu sercowo-naczyniowego, występują częściej w zimie. Część badań sugeruje zależność miedzy infekcjami, zwiększeniem aktywności zapalnej w organizmie, a destabilizacją procesów miażdżycowych w okresach zimowo-jesiennych. Inne dane epidemiologiczne mogą wskazywać, że w okresach niskiej temperatury otoczenia istotnie wzrasta ciśnienie tętnicze.

Badania dotyczące tego problemu były dotychczas niesystematyczne i nie dotyczyły populacji osób starszych. Autorzy z Francji, prowadząc program badawczy 3C Study, ocenili sezonową zmienność wartości ciśnienia tętniczego w grupie 8801 osób powyżej 65 roku życia. Średnie skurczowe ciśnienie tętnicze było o 8 mm Hg niższe dla najwyższego kwintyla temperatury na zewnątrz (> 21,2oC), w porównaniu z kwintylem najniższym (<7,9 oC). Obserwacje te pozostawały znamienne statystycznie dla badanych powyżej 80 roku życia, a zmienność ciśnienia była w tej grupie wiekowej największa. Obserwowano również, że wzrostowi ciśnienia w okresach jesienno- zimowych towarzyszył wzrost częstości rytmu serca. Podobnych zależności nie stwierdzono między ciśnieniem tętniczym a wartościami ciśnienia atmosferycznego.

Niejasne pozostają mechanizmy tej zależności. Postuluje się udział zwiększonej aktywności układu współczulnego, a także zaburzenia funkcji śródbłonka.

Dane powyższe niosą ze sobą ważne implikacje kliniczne. Wyższe wartości ciśnienia w okresie zimowym mogą wytłumaczyć większą w tym czasie chorobowość i śmiertelność sercowo-naczyniową, włączając w to udary mózgu, krwawienia wewnątrzczaszkowe, krwotoki podpajęcze, pęknięcia tętniaków aorty brzusznej i rozwarstwienia aorty. Zdarzenia te szczególnie dotyczą starszych grup wiekowych, gdzie zmienność ciśnienia w zależności od temperatury otoczenia jest największa.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2009-01-12