Statyny – kontrowersje wokół stosowania u dzieci

Noni MacDonald, Matthew B. Stnabrock i Michael J. Rieder – Statins, indication creep and risks for children and youth LINK: CMAJ 2008;179:1239 (dostępny pełen tekst)
Edytorial w CMAJ zwraca uwagę na problem powszechnego obecnie w medycynie stosowania u dzieci leków pierwotnie przeznaczonych dla osób dorosłych. Gdyby proces ten poprzedzały odpowiednio zaplanowane badania kliniczne, nie byłoby w tym nic złego; a nawet byłoby to naturalne i pożądane.

Autorzy zwracają jednak uwagę na fakt, że ponad połowa leków stosowanych u dzieci nie ma rejestracji do stosowania w pediatrii. Podkreślają, że dzieci nie są po prostu małymi dorosłymi i farmakokinetyka, farmakodynamika, skuteczność, jak również działania niepożądane mogą być zupełnie inne niż u dorosłych.

Stosowanie leków dla dorosłych u dzieci nie jest wcale domeną specjalistycznej pediatrii w warunkach szpitalnych. Większość przypadków dotyczy leków stosowanych ambulatoryjnie. Odnosi się to również do statyn, dopuszczonych przez American Academy of Pediatrics do stosowania u dzieci od 8 roku życia w przypadku istnienia określonych wskazań w hiperlipidemii różnego pochodzenia. (FDA dopuszcza stosowanie statyn u dzieci wyłącznie w hipercholesterolemii rodzinnej).

Niestety, nie istnieją żadne prace z długim czasem obserwacji, które wskazywałyby na bezpieczeństwo stosowania statyn u dzieci. Najdłuższe obserwacje sięgają zaledwie roku. Brak też danych, czy leczenie statynami u tych młodych pacjentów przekłada się na jakiekolwiek korzyści kliniczne, takie jak na przykład zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego w dorosłym życiu. A przecież są to leki dające sporadycznie poważne działania niepożądane. Ponadto, niektóre z nich, takie jak simwastatyna i lowastatyna, przechodzą przez barierę krew-mózg, a nie mamy żadnych danych, jak leki te mogą wpływać na rozwój mózgu dziecka.

Nie oznacza to, że chorych nie należy leczyć. Należy jednak pamiętać o przeprowadzeniu długotrwałych porejestracyjnych badań kohortowych, aby mieć świadomość rzeczywistego działania leków u pacjentów pediatrycznych. Statyny, gdyby udowodnić ich długoterminową skuteczność kliniczną u dzieci, mogłyby mieć duży wpływ na zdrowie całego społeczeństwa.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2008-12-02