Reguła dwóch tygodni, czyli nowa propozycja schematu rozpoczynania leczenia przeciwdepresyjnego

Pierre Blier – Optimal use of antidepressants: When to act? LINK: J Psychiatry Neurosci 2009;34:80 (dostępny pełen tekst)
W najnowszym numerze Journal of Psychiatry and Neuroscience znaleźć można ciekawy artykuł dotyczący tego, w jaki sposób powinno się włączać do terapii leki przeciwdepresyjne.

Dotychczas przyjmowano, że skuteczność nowego leku antydepresyjnego należy oceniać dopiero po 6 tygodniach od momentu jego włączenia. Po tym okresie jedna trzecia pacjentów jest zwykle w remisji lub zbliża się do tego stanu, jedna trzecia wykazuje widoczną lecz niewystarczającą poprawę, a pozostała jedna trzecia prezentuje zupełny brak poprawy lub nawet pogorszenie stanu psychicznego. W tej sytuacji u dwóch trzecich pacjentów dawka leku zostaje zazwyczaj zwiększona i czekać należy kolejne 6 tygodni, aby ocenić skutki tego posunięcia. Cały ten proces zajmuje co najmniej 3 miesiące. W tym czasie przeciętnie około połowa pacjentów zniechęca się i zaprzestaje dalszego leczenia. Czy nie lepiej byłoby zatem oceniać skuteczność leczenia już po krótszym okresie czasu?

Autor omawianego artykułu, Pierre Blier, przeanalizował wyniki kilku badań opublikowanych na przestrzeni ostatnich lat, w których porównywano kliniczną skuteczność takich leków przeciwdepresyjnych jak m.in. paroksetyna, mirtazapina i wenlafaksyna. Najbardziej reprezentatywne wydaje się badanie z 2003 roku (Szegedy i wsp.), w którym wykazano, że jeśli leczenie antydepresyjne było oceniane jako nieskuteczne po tygodniu od jego rozpoczęcia, to szansa na osiągnięcie sukcesu po rutynowych 6 tygodniach leczenia wynosiła 30%. Jeśli po upływie drugiego tygodnia leczenia nadal nie obserwowano istotnej poprawy, to szansa na dobry efekt końcowy wynosiła już zaledwie 10%, a przy braku poprawy po trzech tygodniach leczenia szansa na końcowy sukces spadała do zera. Wyniki nowszych badań pozostają w zgodzie z tymi obserwacjami.

Na tej podstawie Blier wysunął wniosek, że okres wstępnej obserwacji po rozpoczęciu leczenia antydepresyjnego powinien wynosić 2 tygodnie. Jeśli po 2 tygodniach leczenie jest nieskuteczne, ale nadal jest dobrze tolerowane, to należy rozważyć zwiększenie dawki leku. Jeśli po kolejnych dwóch tygodniach poprawa nie jest zadowalająca (tzn. nie przekracza 50%), to wskazane jest ponowne zwiększenie dawki leku, zamiana leku na inny lub podjęcie próby leczenia skojarzonego.

Zdaniem autora artykułu stosowanie reguły dwóch tygodni w praktyce klinicznej ma szansę zdecydowanie poprawić wyniki leczenia antydepresyjnego.

Opracowane na podstawie: Journal of Psychiatry and Neuroscience / 2009-01-27