Złożone mechanizmy wpływu cukrzycy na niewydolność nerek

L. D. Bash i wsp – Poor glycemic control in diabetes and the risk of incident chronic kidney disease, even in the absence of albuminuria and retinopathy LINK: Arch Intern Med. 2008;168:2440
Nefropatia cukrzycowa jest wiodącą przyczyną niewydolności nerek. Cukrzyca zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek nie tylko w mechanizmie mikroangiopatii (co w praktyce oznacza współistnienie retinopatii cukrzycowej), ale również poprzez inne oddziaływania na nerki. Nie jest jasne, czy te „inne” mechanizmy uszkodzenia nerek powiązane są ze złą kontrolą metaboliczną.

Powyższe zależności oceniono na łamach Archives of Internal Medicine, posługując się danymi 1871 osób chorych na cukrzycę (rasy białej i czarnej, średnia wieku 54 lata), obserwowanych średnio przez 11 lat (od 1990-92 do 2004 roku), u których, w ramach projektu Atherosclerosis Risk In Communities (ARIC) Study, dokonywano pomiarów HbA1c. Wystąpienie choroby nerek definiowano jako wyliczony spadek GFR <60 ml/min/1,73 m2, hospitalizacja z powodu przewlekłej choroby nerek, lub przewlekła choroba nerek, odnotowana na karcie zgonu.

W badanej populacji zapadalność na tak definiowaną przewlekłą chorobę nerek oceniono na 17/1000 osobolat. W trakcie badania dla poziomów HbA1c <6%; 6-7%; 7-8% i >8% częstość rozpoznań przewlekłej choroby nerek w trakcie 11 lat badania określono na odpowiednio: 11.8%, 16.5%, 23.8% i 31.3%. Szacunkowy wzrost ryzyka na 1% wzrostu poziomu HbA1c wyniósł około 30%.

Wyliczono, że 33,6% przypadków przewlekłej choroby nerek występowało u osób bez stwierdzanej albuminurii i retinopatii. W grupie chorych, u których nie rozwinęła się mikroalbuminuria lub retinopatia, wzrost ryzyka uszkodzenia nerek wyniósł około 27% w przeliczeniu na wzrost poziomu HbA1c o 1%.

Za niezwiązane z mikroangiopatią uszkodzenie nerek w przebiegu cukrzycy odpowiada szereg mechanizmów: zwiększona ilość końcowych produktów glikacji białek, zwiększone ciśnienie wewnątrznerkowę i mniejsza redukcja ciśnienia tętniczego w nocy. A zatem istnieje możliwość uszkodzenia nerek w przebiegu cukrzycy niezwiązanego bezpośrednio z tradycyjnie rozumianą mikroangiopatią, a niewystępowanie mikroalbuminurii nie oznacza braku uszkodzenia nerek.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2008-12-08