Refleksje o przewlekłej chorobie nerek

G. Eknoyan – Progress and promise in the management of chronic kidney disease LINK: CMAJ 2008;179:1107 (dostępny pełen tekst)
W komentarzu redakcyjnym na łamach Canadian Medical Association Journal przedstawiono refleksje na temat nowych zaleceń w postępowaniu w przewlekłej chorobie nerek (Canadian Society of Nephrology 2008).

Spojrzenie na epidemiologię tej choroby uległo w ostatnim czasie dużym przeobrażeniom. Duży odsetek pacjentów przyjmowanych jest na program dializ bez uprzedniego rozpoznania choroby bezpośrednio wywołującej uszkodzenie nerek. W etiologii większą rolę zaczyna odgrywać nadciśnienie i cukrzyca niż kłębkowe zapalenie nerek, przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek czy też nerka toczniowa.

Osoby leczone dializami charakteryzuje wysoki współczynnik śmiertelności, wynikający m.in. ze schorzeń sercowo-naczyniowych. Ostatnie lata badań potwierdziły również wzrost ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego wraz z malejącą prędkością filtracji kłębkowej (GFR).

W związku z powyższym autorzy komentarza wskazują na zasadność rozpoznawania wczesnego uszkodzenia nerek oraz stosowania określenia „przewlekła choroba nerek” (chronic kidney disease). Klasyfikacja ta nie uwzględnia przyczyn, ale umożliwia wczesne rozpoznanie i leczenie czynników progresji chorób nerek i mechanizmów patofizjologicznych wynikających z upośledzenia wydolności nerek: nadciśnienia tętniczego, zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej i niedokrwistości. Czynniki te są odpowiedzialne za progresję uszkodzenia nerek, a także za chorobowość sercowo-naczyniową w ich przebiegu. W ten właśnie sposób wspólne mechanizmy mogą być ujęte w spójnej klasyfikacji, która będą posługiwali się lekarze rodzinni i specjaliści.

Nowe wytyczne określają też m.in., kiedy chorego kierować do nefrologa. Standardy zalecają w tym zakresie liberalne podejście. W przypadku, gdy lekarz rodzinny uważa za zasadne skierowanie na konsultację nefrologiczną, to może się ona odbyć nawet w początkowych okresach choroby nerek. Bezwzględnie natomiast opieki nefrologicznej wymagają pacjenci, których oceniony GFR wynosi <30 ml/min. Rezultatem takiego podejścia powinna być kontynuacja obserwowanej w ostatnich latach stabilizacji progresji przewlekłej choroby nerek i braku przyrostu liczby schyłkowych postaci choroby nerek, wymagających dializoterapii.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2008-11-18